{"id":60038,"date":"2026-11-14T15:02:39","date_gmt":"2026-11-14T14:02:39","guid":{"rendered":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?p=60038"},"modified":"2026-11-14T15:02:42","modified_gmt":"2026-11-14T14:02:42","slug":"sytuacja-na-rynku-chipow-ai-to-obecnie-gra-o-tron-w-wersji-krzemowej-nvidia-siedzi-na-zelaznym-tronie-ale-coraz-wiecej-rodow-chce-ja-stamtad-zrzucic-czyli-o-technologii-wplywach-globalnej-polityc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/sytuacja-na-rynku-chipow-ai-to-obecnie-gra-o-tron-w-wersji-krzemowej-nvidia-siedzi-na-zelaznym-tronie-ale-coraz-wiecej-rodow-chce-ja-stamtad-zrzucic-czyli-o-technologii-wplywach-globalnej-polityc\/","title":{"rendered":"[AKTUALIZACJA 2026] Sytuacja na rynku chip\u00f3w AI to obecnie Gra o Tron w wersji krzemowej. Nvidia siedzi na \u017celaznym tronie, ale coraz wi\u0119cej rod\u00f3w chce j\u0105 stamt\u0105d zrzuci\u0107. Czyli o technologii, wp\u0142ywach, globalnej polityce i miejscu Polski w rozwoju technologicznym \u015bwiata!"},"content":{"rendered":"\n<section class=\"mb-update\">\n<style>\n.mb-update{background:#f7f7f8;border-left:4px solid #c8102e;border-radius:6px;padding:28px 32px;margin:0 0 44px;color:#1f2937;font-size:17px;line-height:1.7}\n.mb-update .mb-kicker{font-size:12px;font-weight:700;letter-spacing:.12em;text-transform:uppercase;color:#c8102e;margin:0 0 10px}\n.mb-update h2{font-size:clamp(22px,2.3vw,28px);line-height:1.25;margin:0 0 16px;color:#111827;font-weight:800}\n.mb-update h3{font-size:19px;line-height:1.35;margin:30px 0 10px;color:#111827;font-weight:700}\n.mb-update p,.mb-update li{color:#1f2937;font-size:17px;line-height:1.7;margin:0 0 12px}\n.mb-update ul{margin:0 0 14px 1.2em;padding:0}\n.mb-update li{margin-bottom:8px}\n.mb-update a{color:#c8102e;text-decoration:underline;text-underline-offset:2px}\n.mb-update .mb-lead{font-size:18px;color:#374151;border-bottom:1px solid #e5e7eb;padding-bottom:16px;margin-bottom:8px}\n.mb-update .mb-next{margin-top:26px;padding-top:16px;border-top:1px solid #e5e7eb;font-weight:600;color:#111827}\n@media (max-width:600px){.mb-update{padding:20px 18px}.mb-update h3{font-size:18px}}\n<\/style>\n<p class=\"mb-kicker\">Aktualizacja \u00b7 listopad 2026<\/p>\n<h2>Przewr\u00f3t na szczycie Nvidii, panika na gie\u0142dzie i nowe rozdanie w krzemowej wojnie AI<\/h2>\n<p class=\"mb-lead\"><strong>Od autora:<\/strong> \u015bwiat AI zmienia si\u0119 szybciej ni\u017c intrygi w Kr\u00f3lewskiej Przystani. Zanim przejdziesz do mojej pierwotnej analizy poni\u017cej, poznaj fakty z ostatnich dni i miesi\u0119cy \u2014 bo na szczycie krzemowego imperium w\u0142a\u015bnie dosz\u0142o do trz\u0119sienia ziemi.<\/p>\n<h3>1. Jensen Huang odchodzi, Colette Kress przejmuje stery<\/h3>\n<p>12 listopada 2026 r. Nvidia og\u0142osi\u0142a, \u017ce <strong>Jensen Huang ze skutkiem natychmiastowym ust\u0119puje ze stanowisk prezesa, CEO i cz\u0142onka rady dyrektor\u00f3w<\/strong> \u2014 po 33 latach na czele firmy, kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cy\u0142. Obowi\u0105zki tymczasowej CEO przej\u0119\u0142a dotychczasowa dyrektor finansowa <strong>Colette Kress<\/strong>, a rada szuka sta\u0142ego nast\u0119pcy w\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych (<a href=\"https:\/\/techcrunch.com\/2026\/11\/12\/nvidias-jensen-huang-resigns-chipmaker-names-cfo-colette-kress-as-interim-ceo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">TechCrunch<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.cnbc.com\/2026\/11\/12\/nvidia-jensen-huang-ceo-live-updates.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">CNBC<\/a>).<\/p>\n<p>Sama sp\u00f3\u0142ka nie poda\u0142a powodu. Wed\u0142ug doniesie\u0144 medialnych w tle s\u0105 <strong>romans, do kt\u00f3rego Huang przyzna\u0142 si\u0119 w wiadomo\u015bci do pracownik\u00f3w<\/strong>, oraz <strong>niepotwierdzony zarzut<\/strong>, \u017ce by\u0142a mened\u017cerka zwi\u0105zana z klientem Nvidii \u2014 firm\u0105 Megaspeed \u2014 zbiera\u0142a informacje dla Chin. Pekin zaprzecza, a zarzuty szpiegowskie nie zosta\u0142y dowiedzione (<a href=\"https:\/\/techcrunch.com\/2026\/11\/13\/nvidia-ceo-jensen-huangs-affair-with-alleged-chinese-spy-a-timeline\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">o\u015b czasu TechCrunch<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.aljazeera.com\/news\/2026\/11\/12\/why-did-nvidia-ceo-jensen-huang-resign-and-who-is-colette-kress\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Al Jazeera<\/a>). W realiach zimnej wojny technologicznej Waszyngton\u2013Pekin nawet cie\u0144 takiego podejrzenia jest dla zarz\u0105du i regulator\u00f3w nie do ud\u017awigni\u0119cia.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Reakcja rynku:<\/strong> kurs Nvidii mocno spad\u0142, a inwestorzy zacz\u0119li wycenia\u0107 ryzyko sp\u00f3\u0142ki bez lidera, kt\u00f3ry przez dekady by\u0142 jej twarz\u0105 i strategiem (<a href=\"https:\/\/fortune.com\/2026\/11\/11\/nvidia-oust-jensen-huang-spy-affairs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Fortune<\/a>).<\/li>\n<li><strong>Brak planu sukcesji:<\/strong> Nvidia nie mia\u0142a oczywistego nast\u0119pcy. W\u015br\u00f3d nazwisk przewijaj\u0105cych si\u0119 w mediach s\u0105 m.in. <strong>Rene Haas<\/strong> (CEO Arm, wed\u0142ug Financial Times) i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel <strong>Chris Malachowsky<\/strong> (<a href=\"https:\/\/ca.finance.yahoo.com\/news\/know-jensen-huang-resigns-nvidia-040319246.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Yahoo Finance<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<h3>2. Izrael i \u201esprzeda\u017c Nvidii\u201d? Mit kontra realne t\u0142o<\/h3>\n<p>W sieci b\u0142yskawicznie rozesz\u0142y si\u0119 nag\u0142\u00f3wki, \u017ce <em>\u201eprezes sprzeda\u0142 Nvidi\u0119 Izraelowi\u201d<\/em>. <strong>To fake news.<\/strong> Nvidia jest notowan\u0105 w USA sp\u00f3\u0142k\u0105 wart\u0105 biliony dolar\u00f3w \u2014 jej wycena wielokrotnie przewy\u017csza roczne PKB Izraela \u2014 i \u017cadne pa\u0144stwo jej \u201enie kupi\u0142o\u201d. Ziarno prawdy jest jednak takie:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Izrael to in\u017cynieryjne serce sieci Nvidii:<\/strong> w 2020 r. Nvidia przej\u0119\u0142a izraelski <strong>Mellanox Technologies za 6,9 mld USD<\/strong>. To stamt\u0105d pochodz\u0105 <strong>InfiniBand i sieci Ethernet dla centr\u00f3w danych<\/strong>, bez kt\u00f3rych \u0142\u0105czenie dziesi\u0105tek tysi\u0119cy GPU w jeden superkomputer by\u0142oby niemo\u017cliwe. (NVLink to z kolei w\u0142asna technologia Nvidii.)<\/li>\n<li><strong>Tysi\u0105ce miejsc pracy:<\/strong> Izrael jest jednym z najwi\u0119kszych o\u015brodk\u00f3w badawczo-rozwojowych Nvidii poza USA, a odej\u015bcie Huanga \u2014 or\u0119downika tych inwestycji \u2014 wywo\u0142a\u0142o tam pytania o przysz\u0142e zaanga\u017cowanie firmy.<\/li>\n<li><strong>Jak powsta\u0142a plotka:<\/strong> zbitka <em>dymisja Huanga + spadek kursu + izraelskie korzenie kluczowych technologii<\/em> zmutowa\u0142a w internecie w absurdaln\u0105 tez\u0119 o \u201esprzeda\u017cy firmy Izraelowi\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n<h3>3. Pole bitwy sprz\u0119towej: Blackwell, Rubin i uderzenie konkurencji<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Blackwell (B200 \/ GB200):<\/strong> nowa generacja trafi\u0142a do klient\u00f3w po poprawkach w zaawansowanym pakowaniu TSMC (<em>CoWoS-L<\/em>), a szafy <strong>NVL72<\/strong> wymusi\u0142y na centrach danych przej\u015bcie na ch\u0142odzenie ciecz\u0105.<\/li>\n<li><strong>Vera Rubin:<\/strong> kolejna architektura Nvidii na 2026 r. \u2014 proces 3 nm TSMC i pami\u0119ci <strong>HBM4<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>AMD kupuje armi\u0119:<\/strong> R\u00f3d Stark\u00f3w (AMD) przej\u0105\u0142 <strong>ZT Systems za 4,9 mld USD<\/strong> (transakcja zamkni\u0119ta w 2025 r.). Lisa Su zrozumia\u0142a, \u017ce sam mocny uk\u0142ad (<strong>MI325X<\/strong>, <strong>MI350<\/strong>) nie wystarczy \u2014 trzeba dostarcza\u0107 gotowe szafy, uderzaj\u0105c w systemy Nvidia DGX.<\/li>\n<li><strong>Bunt najwi\u0119kszych klient\u00f3w (ASIC):<\/strong> <strong>Anthropic<\/strong> trenuje na superklastrze <em>Project Rainier<\/em> z chipami <strong>AWS Trainium2<\/strong>, a Google serwuje Gemini na w\u0142asnych <strong>TPU v6e (Trillium)<\/strong> \u2014 ka\u017cdy z nich zmniejsza zale\u017cno\u015b\u0107 od Nvidii.<\/li>\n<li><strong>Cerebras:<\/strong> pierwsze podej\u015bcie do gie\u0142dy w 2024 r. utkn\u0119\u0142o na przegl\u0105dzie <strong>CFIUS<\/strong> (powi\u0105zania z emirack\u0105 G42). Po zgodzie regulatora w 2025 r. sp\u00f3\u0142ka wr\u00f3ci\u0142a z IPO w 2026 r. (<a href=\"https:\/\/thenextweb.com\/news\/cerebras-ipo-4-billion-40-billion-valuation\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Next Web<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<h3>4. Wojna o pami\u0119\u0107 i front geopolityczny<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>SK hynix kontra Samsung:<\/strong> w 2024 r. Samsung przegra\u0142 wy\u015bcig o <strong>HBM3E<\/strong> \u2014 zam\u00f3wienia Nvidii trafi\u0142y g\u0142\u00f3wnie do <strong>SK hynix<\/strong> i <strong>Microna<\/strong>, a kierownictwo Samsunga publicznie przeprasza\u0142o inwestor\u00f3w. W 2025 r. HBM3E Samsunga przesz\u0142o jednak kwalifikacj\u0119 Nvidii, a w 2026 r. firma walczy o pierwsz\u0105 lig\u0119 w <strong>HBM4<\/strong> (<a href=\"https:\/\/www.tomshardware.com\/tech-industry\/samsung-earns-nvidias-certification-for-its-hbm3-memory-stock-jumps-5-percent-as-company-finally-catches-up-to-sk-hynix-and-micron-in-hbm3e-production\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Tom&#8217;s Hardware<\/a>).<\/li>\n<li><strong>Ko\u0144 troja\u0144ski w TSMC:<\/strong> w rozebranym na cz\u0119\u015bci chipie <strong>Huawei Ascend 910B<\/strong> znaleziono krzem z TSMC, zam\u00f3wiony przez po\u015brednika \u2014 firm\u0119 <strong>Sophgo<\/strong>. TSMC wstrzyma\u0142o dostawy zaawansowanych uk\u0142ad\u00f3w (7 nm i mniejszych) dla chi\u0144skich klient\u00f3w AI, a Waszyngton zaostrzy\u0142 kontrol\u0119 eksportu.<\/li>\n<li><strong>Surowcowy odwet Chin:<\/strong> w grudniu 2024 r. Pekin zakaza\u0142 eksportu do USA <strong>galu, germanu i antymonu<\/strong> \u2014 pierwiastk\u00f3w kluczowych dla p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w i optoelektroniki.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>5. Sprawa polska: koniec fabryki Intela w Mi\u0119kini i ratunek dla IDEAS<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Intel pod Wroc\u0142awiem:<\/strong> w lipcu 2025 r. nowy CEO Intela Lip-Bu Tan og\u0142osi\u0142, \u017ce firma <strong>rezygnuje z projektu w Mi\u0119kini<\/strong> (oraz z fabryki w Magdeburgu), koncentruj\u0105c monta\u017c i testy w Wietnamie i Malezji. Przygotowany teren czeka na nowego inwestora (<a href=\"https:\/\/www.wroclaw.pl\/en\/intel-abandons-the-investment-near-wroclaw-and-construction-of-plants-in-europe-giant-cuts-costs\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wroclaw.pl<\/a>, <a href=\"https:\/\/polskieradio.pl\/395\/7786\/Artykul\/3556376,intel-pulls-plug-on-planned-investments-in-poland-and-germany\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Polskie Radio<\/a>).<\/li>\n<li><strong>Obrona polskiego AI:<\/strong> po kryzysie wok\u00f3\u0142 IDEAS NCBR i protestach \u015brodowiska naukowego rz\u0105d powo\u0142a\u0142 <strong>Instytut Badawczy IDEAS<\/strong> z prof. Piotrem Sankowskim na czele \u2014 tak, by najlepsze polskie m\u00f3zgi AI nie wyjecha\u0142y za granic\u0119 (<a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/cyfryzacja\/powstanie-instytut-badawczy-ideas\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">gov.pl<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"mb-next\">Poni\u017cej m\u00f3j pierwotny tekst: jak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o, dlaczego CUDA sta\u0142a si\u0119 najpot\u0119\u017cniejsz\u0105 fos\u0105 w historii technologii i jak wygl\u0105da\u0142a ta wojna, zanim na scen\u0119 wesz\u0142y ostatnie wydarzenia.<\/p>\n<\/section>\n\n\n\n\nKoniecznie czytaj do ko\u0144ca! Obiecuj\u0119, \u017ce warto! \ud83d\ude0e\n\nWda\u0142em si\u0119 w dyskusj\u0119 z Gemini na temat, kt\u00f3ry raczej nie jest popularny w mediach a prawdziwi bohaterowie rozwoju technologicznego \u015bwiata s\u0105 w\u015br\u00f3d nas.\n\n<strong>Czy w og\u00f3le NVIDIA ma konkurencj\u0119?<\/strong> Tak, i to coraz ostrzejsz\u0105, ale na razie \u201ezieloni\u201d (kolor firmowy Nvidii) wygrywaj\u0105 nie sam\u0105 moc\u0105 obliczeniow\u0105, ale czym\u015b, co w bran\u017cy nazywa si\u0119 \u201efos\u0105\u201d (moat).\n\nOto rozk\u0142ad jazdy, \u017ceby\u015b wiedzia\u0142, kto jest kim w tej piaskownicy:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Dlaczego Nvidia w og\u00f3le tak \u201ezapierdziela\u201d?<\/strong><\/h3>\nZanim przejdziemy do konkurencji, musisz zrozumie\u0107, dlaczego uk\u0142ady H100 (tzw. Hopper) czy najnowsze Blackwell (B200) s\u0105 tak rozchwytywane.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Nie chodzi tylko o chip:<\/strong> To nie jest tak, \u017ce Nvidia ma po prostu szybszy procesor. Oni sprzedaj\u0105 ca\u0142y system. Ich chipy gadaj\u0105 ze sob\u0105 niesamowicie szybko dzi\u0119ki technologii <strong>NVLink<\/strong>. Jak po\u0142\u0105czysz 10,000 kart, one dzia\u0142aj\u0105 jak jeden gigantyczny m\u00f3zg. Konkurencja cz\u0119sto si\u0119 d\u0142awi przy takiej skali.<\/li>\n \t<li><strong>CUDA (\u015awi\u0119ty Graal):<\/strong> To oprogramowanie Nvidii. Programi\u015bci AI od ponad dekady pisz\u0105 kod pod ten standard. Przej\u015bcie na inn\u0105 firm\u0119 to jak przesiadka z Windowsa na Linuxa bez interfejsu graficznego \u2013 da si\u0119, ale trzeba mie\u0107 \u0142eb na karku i du\u017co czasu. To trzyma klient\u00f3w przy Nvidii.<\/li>\n<\/ul>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Kto chce zabi\u0107 kr\u00f3la? (Konkurencja)<\/strong><\/h3>\nMo\u017cemy podzieli\u0107 wrog\u00f3w Nvidii na trzy obozy:\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>A. Odwieczny rywal: AMD (Czerwoni)<\/strong><\/h4>\nTo jest jedyna firma, kt\u00f3ra robi procesory graficzne (GPU) mog\u0105ce konkurowa\u0107 \u201emi\u0119\u015bniami\u201d z Nvidi\u0105.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Ich bro\u0144:<\/strong> Uk\u0142ad <strong>Instinct MI300X<\/strong>.<\/li>\n \t<li><strong>Czy jest dobry?<\/strong> Sprz\u0119towo? Jest potworem. Ma wi\u0119cej pami\u0119ci i szersze pasmo przesy\u0142u danych ni\u017c flagowiec Nvidii (H100). W teorii jest pot\u0119\u017cniejszy.<\/li>\n \t<li><strong>Problem:<\/strong> Software. Ich odpowiednik CUDA (nazywa si\u0119 ROCm) jest wci\u0105\u017c mniej dopracowany i bardziej \u201eupierdliwy\u201d w u\u017cyciu. Ale firmy kupuj\u0105 AMD, bo Nvidia jest potwornie droga i wiecznie niedost\u0119pna.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>B. \u201eFa\u0142szywi Przyjaciele\u201d: Google, Amazon, Microsoft, Meta<\/strong><\/h4>\nTo najciekawsza grupa. To najwi\u0119ksi klienci Nvidii, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 u nich miliardy, ale po cichu\u2026 <strong>buduj\u0105 w\u0142asne uk\u0142ady<\/strong>. Maj\u0105 do\u015b\u0107 p\u0142acenia \u201epodatku od Nvidii\u201d (mar\u017ce Nvidii s\u0105 kosmiczne).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Google:<\/strong> Ma swoje <strong>TPU<\/strong> (Tensor Processing Unit). U\u017cywaj\u0105 ich do trenowania swoich modeli (jak Gemini). Nie kupisz ich w sklepie, s\u0105 tylko w chmurze Google.<\/li>\n \t<li><strong>Amazon (AWS):<\/strong> Ma uk\u0142ady <strong>Trainium<\/strong> i <strong>Inferentia<\/strong>. S\u0105 ta\u0144sze w wynajmie ni\u017c te od Nvidii.<\/li>\n \t<li><strong>Microsoft:<\/strong> Stworzy\u0142 chip <strong>Maia<\/strong>.<\/li>\n \t<li><strong>Dlaczego to gro\u017ane?<\/strong> Bo ci giganci mog\u0105 w pewnym momencie powiedzie\u0107: \u201eDzi\u0119ki Nvidia, ale do 50% naszych zada\u0144 u\u017cyjemy w\u0142asnych klock\u00f3w, bo wychodzi nam 10x taniej\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>C. Snajperzy (Startupy): Groq, Cerebras<\/strong><\/h4>\nOni nie walcz\u0105 na og\u00f3ln\u0105 moc, ale atakuj\u0105 konkretne s\u0142abo\u015bci.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Groq:<\/strong> Ich chipy (LPU) nie s\u0142u\u017c\u0105 do trenowania AI, ale do jej <em>dzia\u0142ania<\/em> (wnioskowania). S\u0105 absurdalnie szybkie. Jak gadasz z chatbotem na ich chipie, odpowied\u017a pojawia si\u0119 natychmiast, bez tego irytuj\u0105cego \u201episania po literce\u201d.<\/li>\n \t<li><strong>Cerebras:<\/strong> Zamiast wycina\u0107 ma\u0142e procesory z wafla krzemowego, oni robi\u0105 <strong>jeden gigantyczny procesor wielko\u015bci talerza<\/strong>. To pozwala unikn\u0105\u0107 op\u00f3\u017anie\u0144 w przesy\u0142aniu danych mi\u0119dzy ma\u0142ymi chipami.<\/li>\n<\/ul>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. W jakim kierunku to idzie?<\/strong><\/h3>\nWojna przenosi si\u0119 teraz na dwa nowe fronty:\n<ol class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Inference (Wnioskowanie) a nie Trening:<\/strong> Do tej pory liczy\u0142o si\u0119 trenowanie modeli (budowanie m\u00f3zgu) \u2013 tu Nvidia rz\u0105dzi absolutnie. Teraz wchodzimy w faz\u0119 u\u017cywania modeli (wnioskowanie). Tutaj nie trzeba a\u017c tak pot\u0119\u017cnych maszyn, liczy si\u0119 cena i energooszcz\u0119dno\u015b\u0107. Tu Nvidia jest bardziej wra\u017cliwa na ataki konkurencji.<\/li>\n \t<li><strong>Walka o \u0142\u0105cza (Interconnects):<\/strong> Giganci (AMD, Intel, Google, Microsoft) zawi\u0105zali sojusz <strong>UALink<\/strong>. Chc\u0105 stworzy\u0107 standard \u0142\u0105czenia chip\u00f3w, kt\u00f3ry nie jest w\u0142asno\u015bci\u0105 Nvidii. Chc\u0105, \u017ceby\u015b m\u00f3g\u0142 \u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3\u017cne procesory r\u00f3\u017cnych firm, a nie by\u0107 zmuszonym do kupowania wszystkiego od \u201eZielonych\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie \u2013 Kto wygrywa?<\/strong><\/h3>\nNvidia wci\u0105\u017c ma oko\u0142o <strong>80-90% rynku<\/strong>. S\u0105 jak Apple \u2013 masz drogi sprz\u0119t, ale wszystko dzia\u0142a idealnie i ekosystem jest \u015bwietny.\nJednak najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla Nvidii nie jest AMD, ale <strong>Wielka Tr\u00f3jka Chmury (Google\/Amazon\/Microsoft)<\/strong>. Je\u015bli oni skutecznie przerzuc\u0105 si\u0119 na w\u0142asne chipy, Nvidia straci swoich najlepszych klient\u00f3w.\n\n<strong>Centra przetwarzania w kosmosie!<\/strong>\n\nNvidia <strong>nie buduje w\u0142asnej stacji kosmicznej ani \u201elaboratorium\u201d<\/strong> w sensie fizycznego budynku zawieszonego na orbicie. To medialny skr\u00f3t my\u015blowy dotycz\u0105cy wsp\u00f3\u0142pracy Nvidii ze startupami (takimi jak <strong>Starcloud<\/strong> czy <strong>Lumen Orbit<\/strong>), kt\u00f3re faktycznie wysy\u0142aj\u0105 jej najpot\u0119\u017cniejsze czipy w kosmos.\n\nOto fakty bez marketingu:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Co to za projekt? (Fakty vs Mity)<\/strong><\/h3>\nTo nie jest \u201eLaboratorium Nvidii\u201d, ale <strong>Nvidia dostarcza \u201em\u00f3zgi\u201d do orbitalnych serwerowni<\/strong>.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Kluczowi gracze:<\/strong> Startup <strong>Starcloud<\/strong> (wspierany przez Nvidi\u0119) og\u0142osi\u0142 plany umieszczenia klastr\u00f3w z uk\u0142adami <strong>Nvidia H100<\/strong> (to te najdro\u017csze i najpot\u0119\u017cniejsze) na orbicie.<\/li>\n \t<li><strong>Lumen Orbit:<\/strong> Inny startup z programu <em>Nvidia Inception<\/em>, kt\u00f3ry zebra\u0142 fundusze na budow\u0119 centr\u00f3w danych w kosmosie.<\/li>\n \t<li><strong>Cel:<\/strong> Testowanie tzw. <em>Space-Based Data Centers<\/em>. Pierwsze testy zak\u0142adaj\u0105 wys\u0142anie mniejszych satelit\u00f3w, by sprawdzi\u0107, czy sprz\u0119t w og\u00f3le przetrwa promieniowanie kosmiczne.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Dlaczego oni to robi\u0105? (Logika biznesowa)<\/strong><\/h3>\nTo nie jest fanaberia, tylko matematyka. Centra danych na Ziemi maj\u0105 dwa gigantyczne problemy, kt\u00f3re kosmos rozwi\u0105zuje \u201eza darmo\u201d:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Ch\u0142odzenie:<\/strong> Na Ziemi wydajemy fortun\u0119 i marnujemy wod\u0119 na ch\u0142odzenie serwer\u00f3w. W kosmosie jest zimno (w cieniu) lub mo\u017cna \u0142atwo odda\u0107 ciep\u0142o przez promieniowanie.<\/li>\n \t<li><strong>Energia:<\/strong> Na orbicie s\u0142o\u0144ce \u015bwieci 24\/7 (je\u015bli wybierzesz odpowiedni\u0105 orbit\u0119), bez nocy i chmur. Masz darmowy, niesko\u0144czony pr\u0105d z paneli solarnych.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Jak to wp\u0142ynie na konkurencj\u0119?<\/strong><\/h3>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Je\u015bli to wypali, Nvidia zyskuje gigantyczn\u0105 przewag\u0119 na dw\u00f3ch polach:<\/h2>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Ucieczka do przodu:<\/strong> Podczas gdy konkurencja (AMD, Intel) walczy o wydajno\u015b\u0107 \u201ez wata\u201d na Ziemi, Nvidia pozycjonuje si\u0119 jako jedyny dostawca sprz\u0119tu, kt\u00f3ry jest <em>Space-Grade<\/em> (certyfikowany do dzia\u0142ania w kosmosie).<\/li>\n \t<li><strong>Przetwarzanie danych \u201eu \u017ar\u00f3d\u0142a\u201d (Edge Computing):<\/strong> Satelity szpiegowskie, pogodowe czy komunikacyjne generuj\u0105 petabajty danych. Obecnie musz\u0105 wysy\u0142a\u0107 te dane na Ziemi\u0119 do obr\u00f3bki (co trwa i zapycha \u0142\u0105cza). Gdyby na orbicie lata\u0142y H100 od Nvidii, satelita przetwarza\u0142by zdj\u0119cia na miejscu i wysy\u0142a\u0142 na Ziemi\u0119 tylko gotowe wnioski (np. \u201etu stoj\u0105 czo\u0142gi\u201d). To rewolucja dla wojska i firm analitycznych.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Czy b\u0119dzie oferta dla detalu (dla mnie i Ciebie)?<\/strong><\/h3>\nAbsolutnie nie.\n\nNie kupisz \u201ekarty graficznej z kosmosu\u201d do grania.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>To us\u0142uga czysto <strong>B2B (dla firm) i B2G (dla rz\u0105d\u00f3w\/wojska)<\/strong>.<\/li>\n \t<li>Dla zwyk\u0142ego Kowalskiego wp\u0142yw b\u0119dzie po\u015bredni: dok\u0142adniejsze prognozy pogody (dzi\u0119ki projektowi Earth-2, kt\u00f3ry jest cyfrowym bli\u017aniakiem Ziemi symulowanym na tych uk\u0142adach) lub szybszy internet satelitarny, kt\u00f3ry inteligentniej zarz\u0105dza ruchem.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h3>\nNvidia nie buduje Gwiazdy \u015amierci. Nvidia robi to, co zawsze: sprzedaje \u0142opaty (chipy) w trakcie gor\u0105czki z\u0142ota, tylko tym razem kopalnia jest na orbicie. To ryzykowny ruch, ale je\u015bli centra danych w kosmosie stan\u0105 si\u0119 faktem, Nvidia b\u0119dzie tam pierwsza, a konkurencja zostanie na Ziemi.\n\nTen materia\u0142 wideo pokazuje kulisy startupu Starcloud, kt\u00f3ry we wsp\u00f3\u0142pracy z Nvidi\u0105 realizuje ten szalony plan umieszczenia serwer\u00f3w na orbicie.\n\nInside The Startup Launching AI Data Centers Into Space\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\"><iframe title=\"Inside The Startup Launching AI Data Centers Into Space\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hKw6cRKcqzY?feature=oembed&amp;enablejsapi=1\" width=\"1200\" height=\"675\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div><\/figure>\nProgram internetowy Muska, czyli <strong>Starlink<\/strong>, to faktycznie fascynuj\u0105cy w\u0105tek w tej wojnie o chipy. I tak, masz nosa \u2013 Musk gra na kilka front\u00f3w jednocze\u015bnie, co sprawia, \u017ce jest dla Nvidii <strong>zar\u00f3wno najwi\u0119kszym klientem, jak i zagro\u017ceniem<\/strong>, kt\u00f3re karmi jej konkurencj\u0119.\n\nOto jak wygl\u0105da sytuacja z Muskiem i jego \u201ekosmicznym internetem\u201d w kontek\u015bcie walki z Nvidi\u0105:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Starlink to \u201ek\u0105sek\u201d dla\u2026 AMD (Czerwonych)!<\/strong><\/h3>\nTo jest informacja, o kt\u00f3r\u0105 pyta\u0142e\u015b, a kt\u00f3ra cz\u0119sto umyka w mediach. Nvidia nie rz\u0105dzi na orbicie w satelitach Starlink.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Fakty:<\/strong> W najnowszych satelitach Starlink Musk u\u017cywa procesor\u00f3w od g\u0142\u00f3wnego rywala Nvidii \u2013 <strong>AMD<\/strong>. S\u0105 to uk\u0142ady <strong>Versal AI Core<\/strong>.<\/li>\n \t<li><strong>Dlaczego AMD?<\/strong> Te uk\u0142ady to tzw. FPGA\/SoC \u2013 s\u0105 elastyczne. Mo\u017cna je przeprogramowa\u0107 ju\u017c po wystrzeleniu satelity w kosmos (np. \u017ceby zmieni\u0107 spos\u00f3b kodowania sygna\u0142u). Nvidia specjalizuje si\u0119 w \u201eci\u0119\u017ckich\u201d obliczeniach AI, a AMD (dzi\u0119ki przej\u0119ciu firmy Xilinx) jest kr\u00f3lem w\u0142a\u015bnie takich elastycznych uk\u0142ad\u00f3w radiowo-telekomunikacyjnych.<\/li>\n \t<li><strong>Wniosek:<\/strong> Tw\u00f3j domys\u0142 jest trafny. Musk w programie Starlink <strong>nie daje zarobi\u0107 Nvidii<\/strong>, lecz nap\u0119dza jej najwi\u0119kszego konkurenta.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Musk jako \u201eFrenemy\u201d (Wr\u00f3g i Przyjaciel)<\/strong><\/h3>\nRelacja Muska z Nvidi\u0105 to klasyczna korporacyjna schizofrenia. Zobacz, jak on rozdaje karty:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Dla xAI (Grok):<\/strong> Musk jest <strong>klientem idealnym<\/strong>. Kupi\u0142 100 000 uk\u0142ad\u00f3w H100 od Nvidii do budowy superkomputera \u201eColossus\u201d w Memphis. Tu Nvidia zarabia na nim miliardy.<\/li>\n \t<li><strong>Dla Tesli (Autonomiczna jazda):<\/strong> Musk jest <strong>konkurentem<\/strong>. Tesla zbudowa\u0142a w\u0142asny superczip <strong>Dojo (D1)<\/strong>. Musk powiedzia\u0142 wprost: \u201eZbudowali\u015bmy Dojo, bo Nvidia nie mog\u0142a nam da\u0107 tyle chip\u00f3w, ile chcieli\u015bmy\u201d. Docelowo Tesla chce trenowa\u0107 auta na w\u0142asnym krzemie, a nie na Nvidii.<\/li>\n \t<li><strong>Dla Starlinka:<\/strong> Musk jest <strong>partnerem konkurencji<\/strong> (AMD i Samsunga \u2013 chodz\u0105 s\u0142uchy, \u017ce Samsung ma robi\u0107 modemy do przysz\u0142ych wersji Starlinka \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 bezpo\u015brednio z kom\u00f3rkami).<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Czy program internetowy (Starlink) zagrozi Nvidii?<\/strong><\/h3>\nBezpo\u015brednio nie, ale po\u015brednio \u2013 tak.\n\nStarlink tworzy now\u0105 kategori\u0119: Edge Computing w kosmosie.\n\nJe\u015bli wizja Muska si\u0119 spe\u0142ni i satelity b\u0119d\u0105 nie tylko \u201elustrami\u201d odbijaj\u0105cymi internet, ale ma\u0142ymi serwerami przetwarzaj\u0105cymi dane (np. zdj\u0119cia satelitarne, sterowanie ruchem dron\u00f3w), to ten gigantyczny nowy rynek sprz\u0119towy jest obecnie w r\u0119kach AMD, a nie Nvidii.\n\n<strong>Podsumowuj\u0105c:<\/strong> Musk nie jest lojalny wobec \u017cadnego dostawcy.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Tam, gdzie musi mie\u0107 najmocniejsze AI (Grok) \u2013 p\u0142aci Nvidii.<\/li>\n \t<li>Tam, gdzie liczy si\u0119 elastyczno\u015b\u0107 w kosmosie (Starlink) \u2013 p\u0142aci AMD.<\/li>\n \t<li>Tam, gdzie mo\u017ce zaoszcz\u0119dzi\u0107 i zrobi\u0107 co\u015b \u201epod siebie\u201d (Tesla) \u2013 buduje w\u0142asne uk\u0142ady.<\/li>\n<\/ul>\nDla Nvidii Musk jest \u201ez\u0142otym wielorybem\u201d, kt\u00f3ry jednak po cichu hoduje w swoim ogr\u00f3dku rekina.\n\nOczywi\u015bcie, \u017ce tak. Chiny to w tej chwili najwi\u0119ksza \u201eczarna dziura\u201d dla Nvidii \u2013 rynek, kt\u00f3ry z jednej strony chce kupowa\u0107 wszystko, a z drugiej desperacko pr\u00f3buje si\u0119 uniezale\u017cni\u0107 (r\u00f3wnie\u017c z przymusu, przez sankcje USA).\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sytuacja z Chinami jest inna ni\u017c z firmami z USA (AMD, Intel), bo tam walka toczy si\u0119 nie tylko o technologi\u0119, ale o polityk\u0119 i przetrwanie.<\/strong><\/h2>\nOto kto w Chinach pr\u0119\u017cy musku\u0142y i czy faktycznie maj\u0105 czym straszy\u0107:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Waga Ci\u0119\u017cka: Huawei (Ascend)<\/strong><\/h3>\nTo jest ten gracz, kt\u00f3rego Nvidia boi si\u0119 najbardziej. Po tym, jak USA odci\u0119\u0142y Huawei od zachodnich technologii, firma postawi\u0142a wszystko na jedn\u0105 kart\u0119 i stworzy\u0142a w\u0142asny ekosystem.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Ich bro\u0144:<\/strong> Chipy z serii <strong>Ascend 910B<\/strong> (a teraz wchodzi nowszy <strong>910C<\/strong>).<\/li>\n \t<li><strong>Co potrafi\u0105?<\/strong> Chi\u0144czycy twierdz\u0105, \u017ce Ascend 910B jest por\u00f3wnywalny z Nvidi\u0105 <strong>A100<\/strong> (poprzednia generacja flagowca Nvidii). To wci\u0105\u017c bardzo pot\u0119\u017cny uk\u0142ad. Nowy 910C ma rzekomo goni\u0107 obecnego kr\u00f3la (H100), ale to na razie niepotwierdzone deklaracje.<\/li>\n \t<li><strong>Kto tego u\u017cywa?<\/strong> Wszyscy wielcy w Chinach (Baidu, Tencent), kt\u00f3rzy nie mog\u0105 legalnie kupi\u0107 najmocniejszej Nvidii, masowo instaluj\u0105 serwery Huawei.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. \u201eMa\u0142a Nvidia\u201d: Cambricon<\/strong><\/h3>\nMniej znana na zachodzie, ale w Chinach to gwiazda gie\u0142dy (nazywaj\u0105 j\u0105 \u201eLittle Nvidia\u201d).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Specjalizuj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w uk\u0142adach do AI (NPU).<\/li>\n \t<li>Ich si\u0142\u0105 jest to, \u017ce od pocz\u0105tku budowali sprz\u0119t pod specyficzne chi\u0144skie potrzeby. Kiedy Nvidia musi kastrowa\u0107 swoje karty, \u017ceby w og\u00f3le m\u00f3c je sprzeda\u0107 w Chinach (przez zakazy USA), Cambricon oferuje pe\u0142n\u0105 moc bez ogranicze\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Tytani Internetu: Alibaba i Tencent<\/strong><\/h3>\nPodobnie jak Amazon czy Google w USA, chi\u0144scy giganci te\u017c nie chc\u0105 by\u0107 zale\u017cni.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Alibaba (T-Head):<\/strong> Maj\u0105 sw\u00f3j uk\u0142ad <strong>Hanguang 800<\/strong>. Jest u\u017cywany g\u0142\u00f3wnie w ich chmurze do obs\u0142ugi ich w\u0142asnych us\u0142ug (e-commerce, wyszukiwanie), wi\u0119c nie kupisz go w sklepie, ale odci\u0105\u017ca ich od kupowania Nvidii.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Pretendenci: Biren Technology i Moore Threads<\/strong><\/h3>\nTo s\u0105 startupy za\u0142o\u017cone cz\u0119sto przez by\u0142ych in\u017cynier\u00f3w Nvidii, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili do Chin.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Biren:<\/strong> Ich chip BR100 na papierze wygl\u0105da\u0142 imponuj\u0105co (szybszy ni\u017c A100), ale USA szybko wpisa\u0142y ich na czarn\u0105 list\u0119, odcinaj\u0105c dost\u0119p do nowoczesnych fabryk (TSMC na Tajwanie), co mocno podci\u0119\u0142o im skrzyd\u0142a.<\/li>\n \t<li><strong>Moore Threads:<\/strong> Pr\u00f3buj\u0105 robi\u0107 karty graficzne (GPU) te\u017c dla graczy (np. seria MTT S80), ale um\u00f3wmy si\u0119 \u2013 sterowniki maj\u0105 fatalne i w grach to na razie ciekawostka przyrodnicza, a nie konkurencja dla RTX-\u00f3w. W AI radz\u0105 sobie nieco lepiej.<\/li>\n<\/ul>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czy Chiny realnie zagra\u017caj\u0105 Nvidii?<\/strong><\/h3>\nTu sprawa jest skomplikowana.\n\n<strong>TAK, bo:<\/strong>\n<ol class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Pa\u0144stwo sypie kas\u0105:<\/strong> Rz\u0105d Chin pompuje miliardy juan\u00f3w w to, \u017ceby te firmy przetrwa\u0142y i si\u0119 rozwija\u0142y. Nie musz\u0105 od razu zarabia\u0107, maj\u0105 po prostu \u201eby\u0107\u201d.<\/li>\n \t<li><strong>Rynek wewn\u0119trzny:<\/strong> Firmy w Chinach s\u0105 \u201ezach\u0119cane\u201d do kupowania rodzimego sprz\u0119tu. Nvidia traci tam rynek nie dlatego, \u017ce jest gorsza, ale dlatego, \u017ce polityka j\u0105 wypycha.<\/li>\n<\/ol>\n<strong>NIE, bo:<\/strong>\n<ol class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Problemy z produkcj\u0105 (Litografia):<\/strong> To jest \u015bciana. Najnowsze czipy Nvidii s\u0105 robione w technologii 4nm (nanometry). Chiny (przez SMIC) robi\u0105 oficjalnie 7nm, a pr\u00f3buja 5nm, ale to idzie opornie i jest bardzo drogie (du\u017co odpad\u00f3w produkcyjnych). Bez dost\u0119pu do maszyn holenderskiej firmy ASML (zakaz eksportu), Chiny s\u0105 technologicznie 2-3 generacje do ty\u0142u w samej precyzji wykonania.<\/li>\n \t<li><strong>Oprogramowanie:<\/strong> Znowu wracamy do CUDA. Chi\u0144skie czipy maj\u0105 surow\u0105 moc, ale brakuje im dopracowanego software\u2019u. Programi\u015bci musz\u0105 si\u0119 m\u0119czy\u0107, \u017ceby przenie\u015b\u0107 modele AI na chi\u0144ski sprz\u0119t.<\/li>\n<\/ol>\n<strong>Podsumowuj\u0105c:<\/strong>\n\nChiny buduj\u0105 \u201er\u00f3wnoleg\u0142y wszech\u015bwiat\u201d. Ich czipy nie zalej\u0105 Europy czy USA (nikt ich tu nie kupi ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i braku wsparcia), ale mog\u0105 ca\u0142kowicie wyprze\u0107 Nvidi\u0119 z rynku chi\u0144skiego. A dla Nvidii to bolesne, bo Chiny to tradycyjnie oko\u0142o 20-25% ich przychod\u00f3w.\n\n<strong>APOKALIPSA! FIRMY ZOSTAJ\u0104 ZNISZCZONE!? CO WTEDY?<\/strong>\n\nTo jest scenariusz rodem z filmu katastroficznego, ale w bran\u017cy IT nazywa si\u0119 go <strong>\u201eScenariuszem Dnia Zero\u201d<\/strong>. Gdyby\u015b fizycznie \u201ezaora\u0142\u201d fabryki i siedziby g\u0142\u00f3wnych graczy (Nvidia, TSMC, AMD, Intel, Samsung), cofn\u0119liby\u015bmy si\u0119 cywilizacyjnie o jakie\u015b 30 lat w ci\u0105gu kilku tygodni.\n\nOto co by si\u0119 sta\u0142o, krok po kroku, gdyby ten ekosystem wyparowa\u0142:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Krach finansowy wi\u0119kszy ni\u017c w 1929 roku<\/strong><\/h3>\nTo by\u0142by pierwszy, natychmiastowy efekt.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Wyparowa\u0142oby kilkana\u015bcie <strong>bilion\u00f3w<\/strong> (tysi\u0119cy miliard\u00f3w) dolar\u00f3w z gie\u0142d. Fundusze emerytalne, banki, inwestorzy \u2013 wszyscy trac\u0105 gigantyczne pieni\u0105dze.<\/li>\n \t<li>Gospodarka \u015bwiatowa staje, bo ka\u017cda nowoczesna bran\u017ca (od bankowo\u015bci po rolnictwo) zale\u017cy od dost\u0119pno\u015bci elektroniki.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. \u201eZ\u0142oty iPhone\u201d i czarny rynek<\/strong><\/h3>\nSklepy z elektronik\u0105 zosta\u0142yby ogo\u0142ocone w godzin\u0119.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Ceny:<\/strong> Tw\u00f3j obecny telefon czy laptop nagle sta\u0142by si\u0119 wart tyle co samoch\u00f3d. U\u017cywana karta graficzna RTX 4090? Mo\u017cna by za ni\u0105 kupi\u0107 mieszkanie.<\/li>\n \t<li><strong>Naprawy:<\/strong> Brak cz\u0119\u015bci zamiennych. Je\u015bli zepsuje Ci si\u0119 komputer steruj\u0105cy w nowym aucie \u2013 auto idzie na z\u0142om albo przerabiasz je na ga\u017anik (je\u015bli si\u0119 da).<\/li>\n \t<li>Powsta\u0142yby gangi kradn\u0105ce nie katalizatory, ale procesory ze starych pralek i zabawek.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Upadek Chmury i Internetu (jaki znamy)<\/strong><\/h3>\nInternet nie dzia\u0142a w pr\u00f3\u017cni. Serwery w Google, Amazonie czy Facebooku psuj\u0105 si\u0119 ca\u0142y czas i s\u0105 wymieniane na bie\u017c\u0105co.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Bez nowych dostaw czip\u00f3w, chmura zacz\u0119\u0142aby si\u0119 \u201ekurczy\u0107\u201d. Firmy musia\u0142yby wy\u0142\u0105cza\u0107 us\u0142ugi.<\/li>\n \t<li>Najpierw znikn\u0119\u0142oby AI (ChatGPT, Midjourney), potem streaming w 4K (Netflix, YouTube), a na ko\u0144cu zacz\u0119\u0142yby si\u0119 problemy z bankowo\u015bci\u0105 online i logistyk\u0105.<\/li>\n \t<li>Wr\u00f3ci\u0142yby dyskietki, p\u0142yty CD i lokalne przechowywanie danych, bo \u201echmura\u201d sta\u0142aby si\u0119 dobrem luksusowym tylko dla rz\u0105du i wojska.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Koniec nowoczesnej wojny<\/strong><\/h3>\nTo jest aspekt, o kt\u00f3rym ma\u0142o si\u0119 m\u00f3wi.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Nowoczesne rakiety, drony, my\u015bliwce F-35 \u2013 to lataj\u0105ce komputery. Bez serwisu i cz\u0119\u015bci staj\u0105 si\u0119 bezu\u017cytecznym z\u0142omem.<\/li>\n \t<li>Armie musia\u0142yby wr\u00f3ci\u0107 do \u201eg\u0142upiej\u201d amunicji, map papierowych i radia analogowego. Przewaga technologiczna USA czy Chin znikn\u0119\u0142aby w moment.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. Najwi\u0119kszy problem: TSMC i ASML<\/strong><\/h3>\n<figure class=\"wp-block-pullquote\">\n<blockquote>Nvidia to tylko projektanci (biurowce). Je\u015bli ich zburzysz, przepadaj\u0105 plany.\n\nAle je\u015bli zburzysz <strong>TSMC<\/strong> (fabryki na Tajwanie) i <strong>ASML<\/strong> (Holandia \u2013 jedyna firma robi\u0105ca maszyny do produkcji czip\u00f3w), to jeste\u015bmy ugotowani.<\/blockquote>\n<\/figure>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Odbudowa fabryki czip\u00f3w trwa 3-5 lat i kosztuje 20 miliard\u00f3w dolar\u00f3w.<\/strong><\/li>\n \t<li><strong>Ale \u017ceby j\u0105 wyposa\u017cy\u0107, potrzebujesz maszyn od ASML. Je\u015bli ASML te\u017c znika, to nie ma na Ziemi technologii, \u017ceby te maszyny zbudowa\u0107 od nowa. Ludzko\u015b\u0107 musia\u0142aby \u201ewymy\u015bla\u0107\u201d proces produkcji czip\u00f3w niemal od pocz\u0105tku.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>6. Powr\u00f3t do lat 90.<\/strong><\/h3>\n\u015awiat by si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142, ale cofn\u0105\u0142.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Samochody? Tylko proste, bez ABS, czujnik\u00f3w i ekran\u00f3w.<\/li>\n \t<li>Medycyna? Tomografy, rezonanse, nowoczesny sprz\u0119t chirurgiczny \u2013 gdy si\u0119 zepsuj\u0105, koniec. Wracamy do rentgena i stetoskopu.<\/li>\n \t<li>Energetyka? Nowoczesne sieci (Smart Grid) padaj\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie \u2013 Mad Max w wersji Silicon Valley<\/strong><\/h3>\nWyburzenie tych firm to <strong>globalny parali\u017c<\/strong>. \u017byjemy w \u015bwiecie, gdzie lod\u00f3wka, samoch\u00f3d, licznik pr\u0105du i zabawka dla psa maj\u0105 w sobie krzem.\n\nParadoksalnie, w takim scenariuszu wygrywaj\u0105 kraje i firmy, kt\u00f3re u\u017cywaj\u0105 <strong>starej technologii<\/strong> (tzw. <em>legacy chips<\/em>). Rosja czy Korea P\u00f3\u0142nocna, kt\u00f3re potrafi\u0105 naprawi\u0107 czo\u0142g m\u0142otkiem i nie polegaj\u0105 na chmurze obliczeniowej, w pierwszej fazie chaosu poradzi\u0142yby sobie lepiej ni\u017c ultra-nowoczesna Kalifornia czy Japonia.\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Komu powinno zale\u017ce\u0107 najbardziej na utrzymaniu tych firm i czy przypadkiem nie s\u0105 monopolistami? Nie ma innych lroducentow chipow? alternatywy jakie\u015b bezchipowe?<\/em><\/strong><\/h2>\nTrafiasz w sedno. To, co obserwujemy, to nie jest \u201ewolny rynek\u201d w takim sensie, jak handel ziemniakami. To rynek zabetonowany przez kilku graczy, kt\u00f3rzy trzymaj\u0105 reszt\u0119 \u015bwiata w szachu.\n\nOto brutalna prawda o monopolach, obro\u0144cach systemu i tym, czy da si\u0119 liczy\u0107 na komputer z mchu i paproci zamiast krzemu.\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Czy to monopole? (Kr\u00f3tka odpowied\u017a: O TAK)<\/strong><\/h3>\nTo nie s\u0105 klasyczne monopole (\u017ce jest jedna firma na \u015bwiecie), ale <strong>monopole technologiczne<\/strong> w kluczowych \u201ew\u0105skich gard\u0142ach\u201d. Je\u015bli jeden element tej uk\u0142adanki padnie, ca\u0142y \u015bwiat stoi.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>ASML (Holandia):<\/strong> <strong>Monopol absolutny (100%).<\/strong> To jedyna firma na planecie, kt\u00f3ra potrafi zbudowa\u0107 maszyny EUV (te, kt\u00f3re drukuj\u0105 najnowocze\u015bniejsze czipy). Nikt inny tego nie umie. Jak ASML stanie, post\u0119p technologiczny ludzko\u015bci ko\u0144czy si\u0119 z dnia na dzie\u0144.<\/li>\n \t<li><strong>TSMC (Tajwan):<\/strong> <strong>Prawie monopol (~90% zaawansowanych czip\u00f3w).<\/strong> Nvidia, Apple, AMD \u2013 oni tylko rysuj\u0105 plany. Fizycznie te czipy produkuje TSMC. Je\u015bli Chiny zajm\u0105 Tajwan, USA trac\u0105 dost\u0119p do 90% najnowocze\u015bniejszej elektroniki.<\/li>\n \t<li><strong>Nvidia:<\/strong> <strong>Dominator (~80-90% czip\u00f3w AI).<\/strong> Teoretycznie s\u0105 inni (AMD, Intel), ale w praktyce, je\u015bli chcesz robi\u0107 powa\u017cne AI, jeste\u015b skazany na Nvidi\u0119 przez ich soft (CUDA).<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Komu zale\u017cy na ich przetrwaniu? (Kto jest \u201eochroniarzem\u201d?)<\/strong><\/h3>\nNajbardziej zale\u017cy <strong>Rz\u0105dowi USA<\/strong>. To sprawa bezpiecze\u0144stwa narodowego numer 1.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Dlatego USA pompuj\u0105 miliardy w <strong>Intel<\/strong> (\u017ceby mie\u0107 w\u0142asn\u0105 fabryk\u0119 w razie wojny o Tajwan).<\/li>\n \t<li>Dlatego USA blokuj\u0105 Chinom dost\u0119p do maszyn ASML.<\/li>\n \t<li>Dlatego, paradoksalnie, Tajwan czuje si\u0119 bezpieczny \u2013 nazywaj\u0105 to <strong>\u201eKrzemow\u0105 Tarcz\u0105\u201d<\/strong>. Wiedz\u0105, \u017ce USA musz\u0105 ich broni\u0107, bo bez Tajwanu ameryka\u0144ska gospodarka i armia kl\u0119kn\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Czy s\u0105 inni producenci czip\u00f3w? (Szara strefa)<\/strong><\/h3>\nTak, \u015bwiat nie ko\u0144czy si\u0119 na Nvidii i TSMC, ale ci \u201einni\u201d robi\u0105 inn\u0105 lig\u0119 sprz\u0119tu.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Producenci \u201enudnych\u201d czip\u00f3w:<\/strong> Firmy takie jak <strong>Texas Instruments (USA), NXP (Holandia), Infineon (Niemcy), Renesas (Japonia)<\/strong>.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>One nie robi\u0105 superm\u00f3zg\u00f3w do AI. Robi\u0105 czipy do sterowania wycieraczkami w Audi, do pralek, do licznik\u00f3w pr\u0105du, do zbrojeni\u00f3wki (naprowadzanie rakiet).<\/li>\n \t<li>S\u0105 kluczowe dla przemys\u0142u, ale nie nap\u0119dzaj\u0105 rewolucji AI.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n \t<li><strong>GlobalFoundries (USA\/ZEA) i UMC (Tajwan):<\/strong> Robi\u0105 starsze, sprawdzone technologie. Dobre do smartfona ze \u015bredniej p\u00f3\u0142ki, ale za s\u0142abe do trenowania ChatGPT.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Alternatywy \u201ebezchipowe\u201d? (Science-fiction czy rzeczywisto\u015b\u0107?)<\/strong><\/h3>\nPytasz o co\u015b, co nazywa si\u0119 <strong>komputerami niekonwencjonalnymi<\/strong>. Krzem (tradycyjne czipy) dochodzi do \u015bciany fizyki \u2013 nie da si\u0119 ju\u017c upycha\u0107 tranzystor\u00f3w g\u0119\u015bciej, bo elektrony zaczynaj\u0105 \u201eprzeskakiwa\u0107\u201d tam, gdzie nie powinny (efekt tunelowy).\n\nOto co nauka szykuje w zamian:\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>A. Fotonika (Komputery \u015bwietlne)<\/strong><\/h4>\nZamiast pr\u0105du (elektron\u00f3w) u\u017cywamy \u015bwiat\u0142a (foton\u00f3w).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Zaleta:<\/strong> \u015awiat\u0142o nie generuje ciep\u0142a (brak problemu z ch\u0142odzeniem!) i porusza si\u0119 szybciej.<\/li>\n \t<li><strong>Kto to robi:<\/strong> Startupy jak <strong>Lightmatter<\/strong> czy <strong>Ayer Labs<\/strong>. Ju\u017c teraz tworz\u0105 uk\u0142ady, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 tradycyjne czipy \u015bwiat\u0142owodami wewn\u0105trz komputera, \u017ceby przyspieszy\u0107 przesy\u0142 danych. To najbardziej realna alternatywa na \u201eju\u017c\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>B. Komputery Biologiczne (Organoidy)<\/strong><\/h4>\nTo brzmi przera\u017caj\u0105co, ale to si\u0119 dzieje. Firma <strong>FinalSpark<\/strong> udost\u0119pni\u0142a \u201eneuroplatform\u0119\u201d.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Co to jest:<\/strong> Wyhodowane w labie ludzkie tkanki m\u00f3zgowe (mini-m\u00f3zgi), pod\u0142\u0105czone do elektrod.<\/li>\n \t<li><strong>Zaleta:<\/strong> M\u00f3zg zu\u017cywa milion razy mniej energii ni\u017c czip krzemowy przy rozwi\u0105zywaniu pewnych problem\u00f3w.<\/li>\n \t<li><strong>Status:<\/strong> Bardzo wczesna faza. \u201e\u017byj\u0105\u201d kr\u00f3tko i nie s\u0105 stabilne, ale potrafi\u0105 si\u0119 uczy\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>C. Komputery Analogowe<\/strong><\/h4>\nPowr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci w nowym wydaniu. Zamiast liczy\u0107 zero-jedynkowo (cyfrowo), wykorzystuj\u0105 fizyczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci materia\u0142\u00f3w do oblicze\u0144 (jak suwak logarytmiczny, ale na sterydach).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Zaleta:<\/strong> Idealne do AI, kt\u00f3re nie musi by\u0107 precyzyjne w 100%, ale musi by\u0107 szybkie i energooszcz\u0119dne.<\/li>\n \t<li><strong>Firma:<\/strong> <strong>Mythic<\/strong> \u2013 robi\u0105 czipy analogowe do AI.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h3>\nJeste\u015bmy zak\u0142adnikami krzemu. Na razie <strong>nie ma przemys\u0142owej alternatywy dla czip\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3ra mog\u0142aby zast\u0105pi\u0107 to, co masz w telefonie czy laptopie.\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gdyby jutro znikn\u0119\u0142o TSMC i Nvidia:<\/strong><\/h2>\n<ol class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Fotonika i biokomputery nie s\u0105 gotowe, by przej\u0105\u0107 pa\u0142eczk\u0119.<\/li>\n \t<li>\u201eNudni\u201d producenci (Texas Instruments) nie potrafi\u0105 wyprodukowa\u0107 procesor\u00f3w o takiej mocy.<\/li>\n<\/ol>\nDlatego USA i Chiny s\u0105 w stanie zimnej wojny. Ten, kto kontroluje produkcj\u0119 zaawansowanego krzemu, kontroluje przysz\u0142o\u015b\u0107.\n\n<strong>KTO ZAPROJEKTOWA\u0141 T\u0118 MASZYN\u0118 Z HOLANDII? NIKT NIE POTRAFI TEGO PODROBI\u0106?<\/strong>\n\nTo nie jest dzie\u0142o jednego \u201eLeonarda da Vinci\u201d. Te maszyny s\u0105 tak skomplikowane, \u017ce \u017caden pojedynczy cz\u0142owiek nie jest w stanie zrozumie\u0107 dzia\u0142ania ka\u017cdego ich elementu.\n\nMaszyna EUV (Extreme Ultraviolet) od ASML to <strong>najbardziej skomplikowane urz\u0105dzenie seryjne w historii ludzko\u015bci<\/strong>. Zaprojektowa\u0142a j\u0105 globalna \u201earmia\u201d in\u017cynier\u00f3w, ale je\u015bli szukasz konkretnych nazwisk i firm, kt\u00f3re za tym stoj\u0105, to jest to <strong>\u015bwi\u0119ta tr\u00f3jca<\/strong>:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. \u201eOjciec Chrzestny\u201d: Martin van den Brink<\/strong><\/h3>\nJe\u015bli musimy wskaza\u0107 jednego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry by\u0142 m\u00f3zgiem operacji, to jest nim ten Holender.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>By\u0142 wieloletnim dyrektorem technicznym (CTO) ASML.<\/li>\n \t<li>To on przez 30 lat uparcie wierzy\u0142, \u017ce da si\u0119 ujarzmi\u0107 \u015bwiat\u0142o EUV, nawet gdy konkurencja (Nikon, Canon) i naukowcy m\u00f3wili, \u017ce to fizycznie niemo\u017cliwe.<\/li>\n \t<li>On nie narysowa\u0142 ka\u017cdej \u015brubki, ale on <strong>wymusi\u0142<\/strong> stworzenie tej technologii, ryzykuj\u0105c bankructwo firmy.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. \u201eOczy\u201d: Carl Zeiss (Niemcy)<\/strong><\/h3>\nTo jest klucz do zagadki, dlaczego nikt inny nie umie zrobi\u0107 tych maszyn. ASML projektuje og\u00f3ln\u0105 budow\u0119, ale serce optyczne pochodzi z Niemiec.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Firma <strong>Zeiss SMT<\/strong> (z ma\u0142ego miasteczka Oberkochen) robi lustra do tych maszyn.<\/li>\n \t<li><strong>Dlaczego to kosmos?<\/strong> \u015awiat\u0142o EUV jest tak wredne, \u017ce poch\u0142ania je wszystko \u2013 nawet powietrze i szk\u0142o. Dlatego w maszynie nie ma soczewek, s\u0105 tylko lustra.<\/li>\n \t<li>Lustra Zeissa s\u0105 <strong>najg\u0142adszymi obiektami we wszech\u015bwiecie<\/strong>. Gdyby\u015b powi\u0119kszy\u0142 takie lustro do wielko\u015bci powierzchni Niemiec, najwi\u0119ksza nier\u00f3wno\u015b\u0107 na nim by\u0142aby mniejsza ni\u017c milimetr. Tylko Zeiss potrafi to wyprodukowa\u0107. Nikt inny.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. \u201eM\u0142ot\u201d: Cymer (USA) i TRUMPF (Niemcy)<\/strong><\/h3>\n\u017beby wygenerowa\u0107 \u015bwiat\u0142o EUV, nie wystarczy w\u0142\u0105czy\u0107 \u017car\u00f3wki. Potrzebujesz \u201eeksplozji\u201d.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>System generowania \u015bwiat\u0142a opracowa\u0142a firma <strong>Cymer<\/strong> z San Diego (kt\u00f3r\u0105 ASML wykupi\u0142o).<\/li>\n \t<li><strong>Jak to dzia\u0142a?<\/strong> W maszynie spada kropla cyny. Niemiecki laser (od firmy <strong>TRUMPF<\/strong>) strzela w t\u0119 kropl\u0119 <strong>50 tysi\u0119cy razy na sekund\u0119<\/strong>. Kropla zmienia si\u0119 w plazm\u0119 o temperaturze 40 razy wy\u017cszej ni\u017c powierzchnia S\u0142o\u0144ca i emituje \u015bwiat\u0142o EUV.<\/li>\n \t<li>Zaprojektowanie systemu, kt\u00f3ry trafia laserem w spadaj\u0105c\u0105 mikrokropl\u0119 z idealn\u0105 precyzj\u0105 przez miesi\u0105ce bez przerwy, zaj\u0119\u0142o dekady.<\/li>\n<\/ul>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dlaczego nikt nie mo\u017ce tego skopiowa\u0107? (Model \u201eOpen Innovation\u201d)<\/strong><\/h3>\nTo jest najciekawsza cz\u0119\u015b\u0107. ASML nie dzia\u0142a jak typowa firma, kt\u00f3ra wszystko robi sama w tajnym bunkrze. Oni dzia\u0142aj\u0105 jak <strong>architekt<\/strong>.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Maszyna sk\u0142ada si\u0119 ze <strong>100 000 cz\u0119\u015bci<\/strong>.<\/li>\n \t<li>ASML ma <strong>5000 dostawc\u00f3w<\/strong>.<\/li>\n \t<li>ASML m\u00f3wi firmie VDL (Holandia): \u201eZr\u00f3bcie nam robota, kt\u00f3ry podaje wafel krzemowy z przyspieszeniem jak rakieta, ale zatrzymuje si\u0119 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do atomu\u201d. I VDL to projektuje.<\/li>\n<\/ul>\n<strong>Chiny maj\u0105 problem nie ze skopiowaniem plan\u00f3w ASML, ale ze skopiowaniem ca\u0142ego \u0142a\u0144cucha dostaw.<\/strong> Nawet je\u015bli ukradn\u0105 plany maszyny, to musz\u0105 jeszcze:\n<ol class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Nauczy\u0107 si\u0119 szlifowa\u0107 lustra jak Zeiss (Niemcy).<\/li>\n \t<li>Zbudowa\u0107 lasery jak Trumpf (Niemcy).<\/li>\n \t<li>Stworzy\u0107 chemi\u0119 jak japo\u0144skie firmy.<\/li>\n<\/ol>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h3>\nMaszyn\u0119 zaprojektowa\u0142a <strong>koalicja zachodniego \u015bwiata<\/strong> pod wodz\u0105 holenderskiego ASML. To \u201eDziecko NATO\u201d w \u015bwiecie technologii. USA da\u0142y badania podstawowe i \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a, Niemcy da\u0142y optyk\u0119 i lasery, a Holendrzy to wszystko posk\u0142adali w ca\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzia\u0142a.\n\nMartin van den Brink to posta\u0107, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem <strong>\u201eSteve\u2019a Jobsa, o kt\u00f3rym nigdy nie s\u0142ysza\u0142e\u015b\u201d<\/strong>. Podczas gdy Jobs sprzedawa\u0142 marzenia i design, van den Brink sprzedawa\u0142 tward\u0105 fizyk\u0119 i niemo\u017cliw\u0105 in\u017cynieri\u0119. Bez niego Jobs nie mia\u0142by czego w\u0142o\u017cy\u0107 do iPhone\u2019a.\n\nOdszed\u0142 na emerytur\u0119 w kwietniu 2024 roku, ko\u0144cz\u0105c er\u0119, w kt\u00f3rej z ma\u0142ego, wy\u015bmiewanego warsztatu w Holandii uczyni\u0142 najcenniejsz\u0105 firm\u0119 technologiczn\u0105 Europy.\n\nOto historia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zmusi\u0142 \u015bwiat\u0142o, by robi\u0142o to, czego robi\u0107 nie chcia\u0142o.\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. In\u017cynier w pogniecionej koszuli<\/strong><\/h3>\nMartin nie by\u0142 typowym prezesem z MBA, kt\u00f3ry patrzy tylko na s\u0142upki w Excelu.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Styl bycia:<\/strong> Znany by\u0142 z wybuchowego temperamentu, bezpo\u015brednio\u015bci i\u2026 braku dba\u0142o\u015bci o ubi\u00f3r. Legenda g\u0142osi, \u017ce na spotkania z najwa\u017cniejszymi klientami (Intel, Samsung) przychodzi\u0142 w pogniecionej koszuli, z plecakiem, wygl\u0105daj\u0105c jak profesor fizyki, a nie miliarder.<\/li>\n \t<li><strong>Obsesja:<\/strong> Interesowa\u0142o go tylko jedno: <strong>Prawo Moore\u2019a<\/strong>. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce jego \u015bwi\u0119tym obowi\u0105zkiem jest sprawi\u0107, by czipy stawa\u0142y si\u0119 mniejsze i szybsze. Kiedy in\u017cynierowie m\u00f3wili mu \u201eszefie, to niemo\u017cliwe, prawa fizyki na to nie pozwalaj\u0105\u201d, on odpowiada\u0142: \u201eTo znajd\u017acie inn\u0105 fizyk\u0119\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Pocz\u0105tki: Warsztat, kt\u00f3ry przecieka\u0142<\/strong><\/h3>\nGdy van den Brink do\u0142\u0105czy\u0142 do ASML w 1984 roku, firma by\u0142a \u201eb\u0119kartem\u201d Philipsa i ASM International. Nikt w ni\u0105 nie wierzy\u0142.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Pracowali w barakach ko\u0142o Eindhoven, gdzie pono\u0107 dach przecieka\u0142 na biurka.<\/li>\n \t<li>W tamtym czasie rynkiem rz\u0105dzili Japo\u0144czycy: <strong>Nikon i Canon<\/strong>. Byli gigantami, robili najlepsz\u0105 optyk\u0119. ASML by\u0142o przy nich jak gara\u017cowy startup.<\/li>\n \t<li>Martin szybko awansowa\u0142, bo jako jeden z nielicznych rozumia\u0142, jak po\u0142\u0105czy\u0107 oprogramowanie, mechanik\u0119 i optyk\u0119 w jeden system.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Jak pokona\u0142 Japoni\u0119? (Architekt systemu)<\/strong><\/h3>\nVan den Brink zrozumia\u0142 co\u015b, czego nie poj\u0105\u0142 Nikon. Nikon chcia\u0142 robi\u0107 wszystko sam: swoje szk\u0142a, swoje lasery, swoje \u015brubki. Byli dumni i hermetyczni.\n\nMartin stwierdzi\u0142: \u201eJeste\u015bmy za biedni, \u017ceby robi\u0107 wszystko sami\u201d.\n\nWymy\u015bli\u0142 model modu\u0142owy:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Znalaz\u0142 najlepszych spec\u00f3w od luster w Niemczech (Zeiss).<\/li>\n \t<li>Najlepszych od robotyki w USA.<\/li>\n \t<li>Najlepszych od laser\u00f3w.<\/li>\n \t<li>Powiedzia\u0142 im: \u201eWy robicie klocki, my to sk\u0142adamy\u201d. Dzi\u0119ki temu ASML mia\u0142 dost\u0119p do najlepszej technologii \u015bwiata, a Nikon kisi\u0142 si\u0119 we w\u0142asnym sosie.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Wielki Hazard: EUV (Maszyna Niemo\u017cliwa)<\/strong><\/h3>\nTo by\u0142 moment, w kt\u00f3rym van den Brink postawi\u0142 na szali istnienie firmy.\n\nNa pocz\u0105tku lat 2000. jasne sta\u0142o si\u0119, \u017ce tradycyjne na\u015bwietlanie dochodzi do \u015bciany. Potrzebne by\u0142o \u015bwiat\u0142o o ekstremalnie kr\u00f3tkiej fali (EUV).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Problem:<\/strong> Wszyscy eksperci m\u00f3wili, \u017ce budowa takiej maszyny jest nieop\u0142acalna i niemo\u017cliwa. Canon i Nikon zrezygnowali z bada\u0144, uznaj\u0105c to za \u015blep\u0105 uliczk\u0119.<\/li>\n \t<li><strong>Up\u00f3r Martina:<\/strong> Van den Brink przez <strong>20 lat<\/strong> pompowa\u0142 miliardy dolar\u00f3w (cz\u0119sto pieni\u0105dze klient\u00f3w, bo zmusi\u0142 Intela i Samsunga do zainwestowania w ASML) w ten projekt.<\/li>\n \t<li>Mia\u0142 momenty, gdzie maszyna dzia\u0142a\u0142a przez godzin\u0119, a potem psu\u0142a si\u0119 na tydzie\u0144. Inwestorzy chcieli go zwolni\u0107. On trwa\u0142 przy swoim.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. \u201eFizyka nie negocjuje\u201d<\/strong><\/h3>\nJego styl zarz\u0105dzania by\u0142 legendarny. Nie znosi\u0142 korporacyjnej nowomowy.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Gdy przychodzi\u0142 mened\u017cer i pokazywa\u0142 mu slajdy z planami marketingowymi, Martin potrafi\u0142 przerwa\u0107 i zapyta\u0107 o szczeg\u00f3\u0142y techniczne ch\u0142odzenia lustra. Je\u015bli mened\u017cer nie wiedzia\u0142 \u2013 wylatywa\u0142 ze spotkania.<\/li>\n \t<li>By\u0142 \u201eg\u0142\u00f3wnym stra\u017cakiem\u201d. Gdy maszyna u klienta na Tajwanie stawa\u0142a, on potrafi\u0142 wsi\u0105\u015b\u0107 w samolot, polecie\u0107 tam i opieprza\u0107 swoich in\u017cynier\u00f3w, dop\u00f3ki nie znale\u017ali rozwi\u0105zania.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie: Dziedzictwo<\/strong><\/h3>\nMartin van den Brink odszed\u0142 z ASML jako cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wygra\u0142 wojn\u0119 technologiczn\u0105.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Zostawi\u0142 firm\u0119 jako <strong>monopolist\u0119<\/strong>.<\/li>\n \t<li>Dzi\u0119ki jego uporowi przy EUV, mamy dzi\u015b smartfony z AI i superkomputery. Gdyby pos\u0142ucha\u0142 ksi\u0119gowych w 2010 roku i porzuci\u0142 projekt EUV, post\u0119p technologiczny zatrzyma\u0142by si\u0119 na poziomie iPhone\u2019a 6.<\/li>\n<\/ul>\nTo on sprawi\u0142, \u017ce ma\u0142e miasteczko Veldhoven w Holandii jest dzi\u015b wa\u017cniejsze geopolitycznie ni\u017c niejedna stolica europejska.\n\n<strong>Skoro Martin van den Brink to by\u0142 \u201eOjciec Chrzestny\u201d, to teraz wkraczamy w er\u0119, w kt\u00f3rej jego \u201edzieci\u201d musz\u0105 udowodni\u0107, \u017ce potrafi\u0105 lata\u0107 jeszcze wy\u017cej.<\/strong>\n\nPo odej\u015bciu Martina (i wieloletniego CEO Petera Wenninka), stery w ASML przej\u0105\u0142 Christophe Fouquet \u2013 Francuz, fizyk z wykszta\u0142cenia. Nie jest typowym korpo-szczurem, siedzi w ASML od 15 lat i to on nadzorowa\u0142 program EUV. Ale to, co ma teraz na g\u0142owie, to in\u017cynieryjny horror i biznesowy hazard w jednym.\n\n<strong>Oto High-NA EUV \u2013 maszyna, kt\u00f3ra ma uratowa\u0107 Prawo Moore\u2019a przed \u015bmierci\u0105.<\/strong>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Potw\u00f3r o nazwie EXE:5000 (i 5200)<\/strong><\/h3>\nPoprzednie maszyny EUV (te, kt\u00f3re wym\u0119czy\u0142 Martin) by\u0142y wielko\u015bci autobusu. Nowa maszyna High-NA EUV jest wielko\u015bci dwupi\u0119trowego autobusu i wa\u017cy tyle co dwa Airbusy A320.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Cena: Jeden egzemplarz kosztuje oko\u0142o 350-380 milion\u00f3w euro (ponad 1,5 miliarda z\u0142otych). Za jedn\u0105 maszyn\u0119!<\/li>\n \t<li>Logistyka: Jest tak wielka, \u017ce trzeba j\u0105 rozk\u0142ada\u0107 na cz\u0119\u015bci, \u017ceby w og\u00f3le wesz\u0142a do samolotu transportowego. Fabryki Intela czy TSMC musz\u0105 przebudowywa\u0107 dachy i wzmacnia\u0107 pod\u0142ogi, \u017ceby w og\u00f3le m\u00f3c j\u0105 wstawi\u0107 do \u015brodka.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. O co chodzi z tym \u201eHigh-NA\u201d? (Dla humanist\u00f3w)<\/strong><\/h3>\nWyobra\u017a sobie, \u017ce malujesz obraz przez szablon (to jest proces litografii).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Stare maszyny (DUV) to by\u0142o malowanie sprejem z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci \u2013 kraw\u0119dzie by\u0142y rozmyte.<\/li>\n \t<li>Obecne EUV (Low-NA) to malowanie cienkopisem.<\/li>\n \t<li>High-NA to malowanie ig\u0142\u0105 pod mikroskopem.<\/li>\n<\/ul>\n\u201eNA\u201d to Numerical Aperture (apertura numeryczna). M\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej: chodzi o k\u0105t, pod jakim \u015bwiat\u0142o uderza w wafel krzemowy.\n\nW nowych maszynach powi\u0119kszono lustra i zmieniono k\u0105t padania \u015bwiat\u0142a (z 0.33 na 0.55). Dzi\u0119ki temu mo\u017cna rysowa\u0107 linie o grubo\u015bci 8 nanometr\u00f3w i mniejsze. To pozwala zej\u015b\u0107 z procesem produkcji poni\u017cej 2nm, w stron\u0119 1.4nm i 1nm (tzw. era angstrem\u00f3w).\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Dlaczego to jest \u201eniemo\u017cliwe\u201d?<\/strong><\/h3>\nSkok z obecnych maszyn na High-NA to nie jest prosty lifting. To zmiana praw fizyki wewn\u0105trz maszyny.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Lustra anamorficzne: \u017beby uzyska\u0107 ten nowy k\u0105t \u015bwiat\u0142a, lustra Zeissa musia\u0142y sta\u0107 si\u0119 \u201ekrzywe\u201d w specyficzny spos\u00f3b (anamorficzne). Obraz, kt\u00f3ry rzucaj\u0105, jest sp\u0142aszczony (jak w starych filmach kinowych na ta\u015bmie). Maszyna musi ten obraz \u201eodprostowa\u0107\u201d w locie.<\/li>\n \t<li>Pr\u0119dko\u015b\u0107 zabijaj\u0105ca: Poniewa\u017c obraz jest sp\u0142aszczony, wafel krzemowy musi przesuwa\u0107 si\u0119 pod laserem znacznie szybciej w jednej osi, \u017ceby na\u015bwietli\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>St\u00f3\u0142 z waflem wewn\u0105trz maszyny przyspiesza z przeci\u0105\u017ceniem 32G.<\/li>\n \t<li>Dla por\u00f3wnania: kierowca F1 przy hamowaniu czuje 5-6G. Rakieta kosmiczna przy starcie to 3-4G.<\/li>\n \t<li>Ten st\u00f3\u0142, wa\u017c\u0105cy swoje, musi przyspieszy\u0107 do pr\u0119dko\u015bci pocisku i zatrzyma\u0107 si\u0119 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do <em>atomu<\/em>. Je\u015bli zatrz\u0119sie si\u0119 cho\u0107by o milimetr\u2026 350 milion\u00f3w euro wyrzucone w b\u0142oto.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Kto jest tak szalony, \u017ceby to kupi\u0107?<\/strong><\/h3>\nTu zaczyna si\u0119 najciekawsza wojna biznesowa obecnej dekady.\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>INTEL (Hazardzista)<\/strong><\/h4>\nIntel by\u0142 kiedy\u015b kr\u00f3lem, ale zaspa\u0142 przy rewolucji mobilnej i da\u0142 si\u0119 wyprzedzi\u0107 TSMC. Teraz Intel stawia wszystko na jedn\u0105 kart\u0119.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Intel kupi\u0142 pierwsz\u0105 sztuk\u0119 High-NA EUV, jaka zjecha\u0142a z ta\u015bmy.<\/li>\n \t<li>Zainstalowali j\u0105 w Oregonie (USA) i ju\u017c j\u0105 testuj\u0105.<\/li>\n \t<li>Plan: Chc\u0105 przeskoczy\u0107 TSMC, u\u017cywaj\u0105c tej maszyny do produkcji czip\u00f3w w procesie \u201eIntel 14A\u201d (1.4 nm) oko\u0142o 2026\/2027 roku. Je\u015bli maszyna zadzia\u0142a, Intel wr\u00f3ci na tron. Je\u015bli b\u0119d\u0105 z ni\u0105 problemy \u2013 Intel mo\u017ce zbankrutowa\u0107 lub zosta\u0107 podzielony.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>TSMC (Zimny Gracz)<\/strong><\/h4>\nTajwa\u0144czycy podchodz\u0105 do tego ch\u0142odno.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>M\u00f3wi\u0105: \u201eTa maszyna jest za droga\u201d.<\/li>\n \t<li>Twierdz\u0105, \u017ce ich obecna technologia (zwyk\u0142e EUV) wystarczy im jeszcze na par\u0119 lat (do produkcji czip\u00f3w A16 dla Apple).<\/li>\n \t<li>TSMC kupi High-NA, ale dopiero wtedy, gdy ASML dopracuje technologi\u0119, a cena spadnie (lub wydajno\u015b\u0107 wzro\u015bnie). Na razie pozwalaj\u0105 Intelowi by\u0107 kr\u00f3likiem do\u015bwiadczalnym.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. Co po High-NA?<\/strong><\/h3>\nCzy jest co\u015b dalej? Fizycy z ASML m\u00f3wi\u0105 o Hyper-NA (NA wy\u017csze ni\u017c 0.75), ale to pie\u015b\u0144 odleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci (lata 2030+).\n\nNa ten moment High-NA to \u201eEnd Game\u201d dla krzemu. Je\u015bli ta maszyna nie pozwoli nam zej\u015b\u0107 ni\u017cej, to prawdopodobnie nic nam nie pozwoli i trzeba b\u0119dzie porzuci\u0107 krzem na rzecz zupe\u0142nie nowych materia\u0142\u00f3w (grafen, molibden itp.), o kt\u00f3rych wspominali\u015bmy wcze\u015bniej.\n\n<strong>Podsumowuj\u0105c:<\/strong>\n\nASML w\u0142a\u015bnie buduje maszyn\u0119, kt\u00f3ra przeczy zdrowemu rozs\u0105dkowi, kosztuje tyle co wie\u017cowiec i ma uratowa\u0107 honor Intela. To jest ten moment w filmie, w kt\u00f3rym in\u017cynierowie wstrzymuj\u0105 oddech.\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Samsung to w tej uk\u0142adance gracz najbardziej fascynuj\u0105cy i tragiczny zarazem. Korea\u0144ski gigant jest obecnie w stanie, kt\u00f3ry media biznesowe okre\u015blaj\u0105 mianem <strong>\u201etrybu kryzysowego\u201d<\/strong> (Crisis Mode).<\/h2>\nOto dlaczego Samsung, mimo \u017ce jest pot\u0119g\u0105, ma teraz \u201en\u00f3\u017c na gardle\u201d na dw\u00f3ch frontach jednocze\u015bnie: walce o pami\u0119ci (dla Nvidii) i walce o produkcj\u0119 czip\u00f3w (przeciwko TSMC).\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Kim jest Samsung w tym \u015bwiecie? (IDM)<\/strong><\/h3>\nW przeciwie\u0144stwie do Nvidii (kt\u00f3ra tylko projektuje) i TSMC (kt\u00f3re tylko produkuje), Samsung jest <strong>IDM<\/strong> (Integrated Device Manufacturer).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Robi\u0105 wszystko:<\/strong> Projektuj\u0105 w\u0142asne czipy (Exynos), produkuj\u0105 je we w\u0142asnych fabrykach, a do tego s\u0105 \u015bwiatowym kr\u00f3lem pami\u0119ci (RAM\/SSD).<\/li>\n \t<li><strong>Teoria:<\/strong> Powinni by\u0107 niepokonani, bo maj\u0105 wszystko pod jednym dachem (One-Stop Shop).<\/li>\n \t<li><strong>Praktyka:<\/strong> Przez to, \u017ce robi\u0105 wszystko, stracili ostro\u015b\u0107. Jak m\u00f3wi przys\u0142owie: \u201ejak co\u015b jest do wszystkiego\u2026\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Front 1: Wojna o Pami\u0119\u0107 HBM (Bolesna pora\u017cka)<\/strong><\/h3>\nTo najwi\u0119kszy b\u00f3l Samsunga w erze AI.\n\nCzipy Nvidii (H100, Blackwell) nie dzia\u0142aj\u0105 bez specyficznej pami\u0119ci \u2013 HBM (High Bandwidth Memory). To \u201epaliwo\u201d dla AI.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Co si\u0119 sta\u0142o:<\/strong> Samsung latami by\u0142 kr\u00f3lem pami\u0119ci, ale zignorowa\u0142 HBM, uznaj\u0105c to za nisz\u0119.<\/li>\n \t<li><strong>Kto wygra\u0142:<\/strong> Ich lokalny rywal, <strong>SK Hynix<\/strong>, postawi\u0142 na HBM wszystko. Gdy wybuch\u0142a rewolucja AI, SK Hynix sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym dostawc\u0105 dla Nvidii.<\/li>\n \t<li><strong>Sytuacja obecna:<\/strong> Samsung desperacko pr\u00f3buje nadgoni\u0107 z pami\u0119ciami <strong>HBM3E<\/strong>. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 2024 roku mieli problemy z \u201ecertyfikacj\u0105\u201d u Nvidii (czyli Jensen Huang odsy\u0142a\u0142 im towar, m\u00f3wi\u0105c: \u201eto si\u0119 grzeje\u201d lub \u201eto nie dzia\u0142a stabilnie\u201d). Dopiero pod koniec roku zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 sygna\u0142y, \u017ce w ko\u0144cu wchodz\u0105 do gry, ale stracili miliardy i pozycj\u0119 lidera.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Front 2: Wojna o Fabryki (GAA i 3 nanometry)<\/strong><\/h3>\nTutaj Samsung walczy z TSMC. Chc\u0105, \u017ceby Apple, AMD i Nvidia produkowali czipy u nich, a nie na Tajwanie.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Technologia GAA (Gate-All-Around):<\/strong> Samsung zagra\u0142 va banque. W procesie 3nm jako pierwsi na \u015bwiecie wprowadzili now\u0105 budow\u0119 tranzystora (GAAFET), podczas gdy TSMC zosta\u0142o przy starej (FinFET).<\/li>\n \t<li><strong>Ryzyko:<\/strong> Samsung chcia\u0142 by\u0107 innowatorem, ale technologia okaza\u0142a si\u0119 piekielnie trudna w produkcji.<\/li>\n \t<li><strong>Problem z \u201eUzyskiem\u201d (Yield):<\/strong> Przez d\u0142ugi czas m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce z wafla krzemowego w fabryce Samsunga wychodzi tylko 20-30% dzia\u0142aj\u0105cych czip\u00f3w (reszta do kosza). To sprawia, \u017ce produkcja jest nieop\u0142acalna dla klient\u00f3w. TSMC jest dro\u017csze, ale pewne. Dlatego wielcy gracze (nawet Google ze swoimi Pixelami) uciekaj\u0105 od Samsunga do TSMC.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Reakcja: Tryb Kryzysowy i \u201ePrzepraszam\u201d<\/strong><\/h3>\nSytuacja jest tak napi\u0119ta, \u017ce w Samsungu dziej\u0105 si\u0119 rzeczy bezprecedensowe:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Praca 6 dni w tygodniu:<\/strong> W 2024 roku zarz\u0105d Samsunga wprowadzi\u0142 nakaz pracy przez 6 dni w tygodniu dla kadry kierowniczej, \u017ceby \u201ezwi\u0119kszy\u0107 poczucie kryzysu\u201d.<\/li>\n \t<li><strong>Publiczne przeprosiny:<\/strong> W pa\u017adzierniku 2024, szef dzia\u0142u p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, <strong>Jeon Young-hyun<\/strong>, wyda\u0142 rzadkie publiczne o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym przeprosi\u0142 akcjonariuszy i klient\u00f3w za s\u0142abe wyniki, obiecuj\u0105c ca\u0142kowit\u0105 przebudow\u0119 kultury firmy. Przyzna\u0142, \u017ce firma straci\u0142a swoj\u0105 technologiczn\u0105 przewag\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a i Weryfikacja (Gdzie szuka\u0107 fakt\u00f3w?)<\/strong><\/h3>\nJe\u015bli chcesz zg\u0142\u0119bi\u0107 temat i zweryfikowa\u0107 te informacje, oto s\u0142owa kluczowe i konkretne raporty, kt\u00f3re warto sprawdzi\u0107 w Google:\n\n<strong>1. O problemach z pami\u0119ci\u0105 HBM dla Nvidii:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Szukaj:<\/strong> <em>\u201eSamsung HBM3E Nvidia certification delay heat issues\u201d<\/em> lub <em>\u201eSK Hynix vs Samsung HBM market share\u201d<\/em>.<\/li>\n \t<li><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Raporty agencji <strong>Reuters<\/strong> (cz\u0119sto maj\u0105 \u201eexclusive\u201d na temat test\u00f3w pami\u0119ci) oraz <strong>Bloomberg<\/strong>.<\/li>\n \t<li><strong>Kontekst:<\/strong> W maju 2024 Reuters donosi\u0142 o problemach z przegrzewaniem si\u0119 pami\u0119ci Samsunga w testach Nvidii. Samsung zaprzecza\u0142, ale certyfikacja si\u0119 op\u00f3\u017ania\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n<strong>2. O problemach z produkcj\u0105 3nm (GAA):<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Szukaj:<\/strong> <em>\u201eSamsung 3nm yield rate problems\u201d<\/em> lub <em>\u201eSamsung loses customers to TSMC 2024\u201d<\/em>.<\/li>\n \t<li><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Korea\u0144skie media bran\u017cowe s\u0105 tu najlepsze: <strong>The Elec<\/strong> oraz <strong>Business Korea<\/strong>. S\u0105 bardzo rzetelne w opisywaniu wewn\u0119trznej kuchni Samsunga. Tak\u017ce <strong>TrendForce<\/strong> (firma analityczna) publikuje dane o udzia\u0142ach w rynku (TSMC ma ~62%, Samsung spad\u0142 do ~11%).<\/li>\n<\/ul>\n<strong>3. O przeprosinach i trybie kryzysowym:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Szukaj:<\/strong> <em>\u201eSamsung semiconductor head apology letter October 2024\u201d<\/em> lub <em>\u201eSamsung executives six-day work week\u201d<\/em>.<\/li>\n \t<li><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Oficjalne komunikaty prasowe Samsunga oraz artyku\u0142y w <strong>Financial Times<\/strong> lub <strong>The Wall Street Journal<\/strong>, kt\u00f3re analizowa\u0142y te przeprosiny jako znak paniki w zarz\u0105dzie.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie sytuacji Samsunga<\/strong><\/h3>\nSamsung jest jak pot\u0119\u017cny, ale oci\u0119\u017ca\u0142y bokser, kt\u00f3ry dosta\u0142 kilka mocnych cios\u00f3w i chwieje si\u0119 na nogach.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Maj\u0105 pieni\u0105dze i fabryki, \u017ceby wr\u00f3ci\u0107 do gry.<\/li>\n \t<li>Ale je\u015bli nie naprawi\u0105 <strong>uzysku<\/strong> (Yield) w swoich fabrykach i nie dogoni\u0105 SK Hynix w pami\u0119ciach HBM, mog\u0105 zosta\u0107 zredukowani do roli producenta \u201edrugiej kategorii\u201d, podczas gdy Nvidia i TSMC b\u0119d\u0105 \u015bwi\u0119towa\u0107 na szczycie.<\/li>\n<\/ul>\nDla nas \u2013 konsument\u00f3w \u2013 <strong>powr\u00f3t Samsunga do formy jest kluczowy<\/strong>. Je\u015bli TSMC zostanie jedynym monopolist\u0105, ceny elektroniki wystrzel\u0105 w kosmos. Potrzebujemy silnego Samsunga, \u017ceby trzyma\u0142 ceny w ryzach.\n\nBIZNES I POLITYKA!!!!\n\nTo jest pytanie, kt\u00f3re wchodzi w stref\u0119 styku <strong>twardych finans\u00f3w<\/strong> i <strong>teorii w\u0142adzy<\/strong>. W internecie kr\u0105\u017cy mn\u00f3stwo mit\u00f3w, ale fakty s\u0105 r\u00f3wnie ciekawe, cho\u0107 dzia\u0142aj\u0105 na innej zasadzie ni\u017c w filmach szpiegowskich.\n\nOto, gdzie dok\u0142adnie te dwie pot\u0119gi siedz\u0105 w \u201eGrze o Chipy\u201d i dlaczego ich role s\u0105 zupe\u0142nie inne.\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. BlackRock (W\u0142a\u015bciciel wszystkiego\u2026 z przymusu)<\/strong><\/h3>\nBlackRock (razem z Vanguard i State Street) to tzw. <strong>\u201eWielka Tr\u00f3jka\u201d<\/strong>. S\u0105 oni najwi\u0119kszymi udzia\u0142owcami w prawie ka\u017cdej du\u017cej firmie technologicznej na \u015bwiecie.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Fakty:<\/strong> Je\u015bli sprawdzisz struktur\u0119 w\u0142asno\u015bciow\u0105 <strong>Nvidii, AMD, TSMC, ASML, Microsoftu czy Google<\/strong>, BlackRock zawsze jest w pierwszej tr\u00f3jce najwi\u0119kszych udzia\u0142owc\u00f3w (zazwyczaj maj\u0105 od 5% do 8% akcji).<\/li>\n \t<li><strong>Jak to dzia\u0142a?<\/strong> To nie jest spisek, tylko mechanika rynku. BlackRock zarz\u0105dza funduszami emerytalnymi i ETF-ami (np. iShares). Kiedy Ty, Tw\u00f3j fundusz emerytalny albo inwestor z Norwegii kupujecie \u201eakcje sp\u00f3\u0142ek technologicznych\u201d, BlackRock <strong>musi<\/strong> kupi\u0107 akcje Nvidii w Waszym imieniu.<\/li>\n \t<li><strong>Ich w\u0142adza:<\/strong> Nie dzwoni\u0105 do Jensena Huanga (szefa Nvidii) z rozkazem \u201ezmie\u0144 architektur\u0119 czipu\u201d. Ich w\u0142adza jest <strong>finansowa i polityczna<\/strong>.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>G\u0142osuj\u0105 na walnych zgromadzeniach.<\/li>\n \t<li>Decyduj\u0105 o sk\u0142adzie rad nadzorczych.<\/li>\n \t<li>Mog\u0105 naciska\u0107 na firmy w kwestiach ESG (ekologia, polityka spo\u0142eczna) lub zyskowno\u015bci. Je\u015bli Nvidia przestanie zarabia\u0107, BlackRock mo\u017ce wymusi\u0107 zmian\u0119 prezesa.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<strong>Wniosek:<\/strong> BlackRock to \u201ekasjer\u201d, kt\u00f3ry trzyma pieni\u0105dze ca\u0142ego \u015bwiata. Zarabiaj\u0105 na wzro\u015bcie ca\u0142ej bran\u017cy. Im bardziej Nvidia i jej konkurencja rosn\u0105, tym bogatszy jest BlackRock (i jego klienci).\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Rodzina Rothschild (Bankierzy inwestycyjni i doradcy)<\/strong><\/h3>\nTutaj wchodzimy w stref\u0119, gdzie mity mieszaj\u0105 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Wbrew popularnym teoriom, Rothschildowie (konkretnie bank <strong>Rothschild &amp; Co<\/strong>) nie s\u0105 \u201eg\u0142\u00f3wnymi w\u0142a\u015bcicielami\u201d Nvidii czy TSMC w takim sensie jak BlackRock. Nie znajdziesz ich na szczycie list akcjonariuszy.\n\nIch rola jest inna: s\u0105 <strong>elitarnymi doradcami (Dealmakers)<\/strong>.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Co robi\u0105?<\/strong> Kiedy wielkie firmy technologiczne chc\u0105 kogo\u015b kupi\u0107, sprzeda\u0107, wej\u015b\u0107 na gie\u0142d\u0119 albo si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107, wynajmuj\u0105 bank Rothschild &amp; Co, \u017ceby wyceni\u0142 transakcj\u0119 i j\u0105 przeprowadzi\u0142.<\/li>\n \t<li><strong>Konkretny przyk\u0142ad w \u015bwiecie czip\u00f3w:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Gdy <strong>Intel<\/strong> chcia\u0142 wprowadzi\u0107 na gie\u0142d\u0119 swoj\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 <strong>Mobileye<\/strong> (to ci od system\u00f3w autonomicznej jazdy, kluczowi rywale Nvidii w motoryzacji), zatrudnili do tego m.in. Rothschild &amp; Co.<\/li>\n \t<li>Dzia\u0142aj\u0105 w Europie. Cz\u0119sto doradzaj\u0105 przy transakcjach zwi\u0105zanych z europejskimi firmami technologicznymi (np. tymi, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 podzespo\u0142y do ASML).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n \t<li><strong>Ich w\u0142adza:<\/strong> To w\u0142adza <strong>informacji i relacji<\/strong>. Wiedz\u0105 o fuzjach i przej\u0119ciach zanim dowie si\u0119 o nich rynek. Zarabiaj\u0105 na prowizjach od gigantycznych transakcji, a nie na dywidendach z posiadania akcji.<\/li>\n<\/ul>\n<strong>Wniosek:<\/strong> Rothschildowie to \u201ekonsjer\u017ce\u201d wielkiego biznesu. Nie buduj\u0105 fabryk, nie posiadaj\u0105 ich na w\u0142asno\u015b\u0107, ale pomagaj\u0105 uk\u0142ada\u0107 klocki, gdy jedna firma po\u017cera drug\u0105.\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Kto tu naprawd\u0119 rz\u0105dzi?<\/strong><\/h3>\nJe\u015bli spojrzymy na to ch\u0142odnym okiem:\n<ol class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>BlackRock (i Vanguard):<\/strong> Maj\u0105 \u201eprzycisk atomowy\u201d. Gdyby nagle sprzedali wszystkie akcje Nvidii, firma by run\u0119\u0142a. Ale tego nie zrobi\u0105, bo straciliby pieni\u0105dze swoich klient\u00f3w. S\u0105 zak\u0142adnikami w\u0142asnej wielko\u015bci \u2013 musz\u0105 \u201ep\u0142yn\u0105\u0107 z pr\u0105dem\u201d.<\/li>\n \t<li><strong>Rothschildowie:<\/strong> S\u0105 operacyjnie mniejsi, ale strategicznie wa\u017cni przy \u201eprzetasowaniach\u201d. S\u0105 jak s\u0119dziowie lub adwokaci przy rozwodach i \u015blubach korporacji.<\/li>\n<\/ol>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czy to jest monopol?<\/strong><\/h3>\nTak i nie.\n\nTo system naczy\u0144 po\u0142\u0105czonych.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Nvidia<\/strong> robi produkt.<\/li>\n \t<li><strong>TSMC<\/strong> go produkuje.<\/li>\n \t<li><strong>ASML<\/strong> daje maszyny.<\/li>\n \t<li><strong>BlackRock<\/strong> daje kapita\u0142 (pieni\u0105dze emeryt\u00f3w i inwestor\u00f3w).<\/li>\n \t<li>A rz\u0105dy (USA) daj\u0105 pozwolenie na istnienie tego wszystkiego.<\/li>\n<\/ul>\n<strong>Ciekawostka:<\/strong> W tej uk\u0142adance jest jeszcze jeden gracz, o kt\u00f3rym rzadko si\u0119 m\u00f3wi w kontek\u015bcie \u201espiskowym\u201d, a jest kluczowy \u2013 <strong>State Street<\/strong>. To trzeci gigant obok BlackRock i Vanguard. Razem te trzy firmy posiadaj\u0105 ok. 20% ca\u0142ej korporacyjnej Ameryki. Je\u015bli pytasz o \u201ew\u0142adc\u00f3w\u201d, to w\u0142a\u015bnie ta tr\u00f3jka (Big Three) trzyma r\u0119k\u0119 na pulsie Nvidii, AMD i Intela jednocze\u015bnie.\n\nPolska w tej globalnej \u201ewojnie o krzem\u201d znajduje si\u0119 w bardzo specyficznej pozycji. Nie jeste\u015bmy imperium, kt\u00f3re rozdaje karty (jak USA czy Tajwan), ale nie jeste\u015bmy te\u017c tylko pustyni\u0105. Jeste\u015bmy raczej <strong>kluczowym zapleczem in\u017cynieryjnym<\/strong>, a w kilku niszach \u2013 \u015bwiatow\u0105 elit\u0105.\n\nOto brutalna prawda o polskim w\u0105tku w tej historii, bez lukrowania:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Jeste\u015bmy \u201eM\u00f3zgiem do wynaj\u0119cia\u201d (Intel, Samsung, Nvidia)<\/strong><\/h3>\nNajwi\u0119kszy wp\u0142yw Polski na ten rynek to nasi ludzie. Polscy in\u017cynierowie i programi\u015bci s\u0105 uwa\u017cani za jednych z najlepszych na \u015bwiecie (zawsze w topce ranking\u00f3w typu HackerRank). Giganci o tym wiedz\u0105 i dlatego tu s\u0105:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Intel (Gda\u0144sk):<\/strong> To nie jest zwyk\u0142e biuro. To <strong>najwi\u0119ksze centrum R&amp;D Intela w Europie<\/strong>. Tysi\u0105ce polskich in\u017cynier\u00f3w w Gda\u0144sku nie sk\u0142ada komputer\u00f3w, ale projektuje sterowniki, technologie przesy\u0142u danych i elementy architektury kart graficznych. Je\u015bli Intel ma co\u015b, co dzia\u0142a dobrze, to du\u017ca szansa, \u017ce kod napisano w Gda\u0144sku.<\/li>\n \t<li><strong>Samsung (Warszawa):<\/strong> Jedno z najwi\u0119kszych centr\u00f3w badawczych Samsunga poza Kore\u0105. Pracuj\u0105 nad algorytmami AI, przetwarzaniem j\u0119zyka naturalnego i softem do telefon\u00f3w.<\/li>\n \t<li><strong>Nvidia (Warszawa):<\/strong> Maj\u0105 tu zesp\u00f3\u0142 Deep Learning. Polacy pracuj\u0105 nad tym, \u017ceby te ich karty H100 \u201erozumia\u0142y\u201d \u015bwiat.<\/li>\n<\/ul>\n<strong>Problem:<\/strong> To jest drena\u017c m\u00f3zg\u00f3w na miejscu. Najlepsi polscy naukowcy pracuj\u0105 dla ameryka\u0144skiego\/korea\u0144skiego kapita\u0142u. Patent idzie do USA\/Korei, w Polsce zostaje pensja i podatek dochodowy.\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Nasi ludzie na szczycie Piramidy AI<\/strong><\/h3>\nPolska ma <strong>gigantyczny<\/strong> (nieproporcjonalny do wielko\u015bci kraju) wp\u0142yw na rozw\u00f3j samego AI, ale znowu \u2013 pod obcymi banderami.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>OpenAI (Tw\u00f3rcy ChatGPT):<\/strong> Wiesz, kto jest tam kluczowy? <strong>Wojciech Zaremba<\/strong> (wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel) i <strong>Jakub Pachocki<\/strong> (Chief Scientist \u2013 g\u0142\u00f3wny naukowiec). M\u00f3zgiem, kt\u00f3ry wymy\u015bla architektur\u0119 GPT-4 i nast\u0119pc\u00f3w, jest Polak po Uniwersytecie Warszawskim.<\/li>\n \t<li><strong>ElevenLabs:<\/strong> Najlepsza na \u015bwiecie firma od generowania g\u0142osu AI. Za\u0142o\u017cona przez Polak\u00f3w (Mateusz Staniszewski, Piotr D\u0105bkowski), cho\u0107 siedzib\u0119 ma w Londynie\/Nowym Jorku.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Polskie \u201eCzarne Konie\u201d \u2013 Gdzie mamy w\u0142asn\u0105 technologi\u0119?<\/strong><\/h3>\nNie zbudujemy konkurencji dla Nvidii w procesorach og\u00f3lnych (to kosztuje setki miliard\u00f3w), ale mamy \u201epere\u0142ki\u201d w technologiach wspieraj\u0105cych, bez kt\u00f3rych czipy nie dzia\u0142aj\u0105 lub nie powstaj\u0105:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Vigo Photonics (O\u017car\u00f3w Mazowiecki):<\/strong> To jest klasa \u015bwiatowa. Robi\u0105 detektory podczerwieni. Ich czujniki s\u0105 na \u0142aziku marsja\u0144skim NASA. W \u015bwiecie chip\u00f3w fotonicznych (tych na \u015bwiat\u0142o) s\u0105 wa\u017cnym graczem.<\/li>\n \t<li><strong>XTPL (Wroc\u0142aw):<\/strong> Pami\u0119tasz, jak pisa\u0142em o naprawianiu ekran\u00f3w i precyzyjnym druku? XTPL ma technologi\u0119 ultra-precyzyjnego druku (nanodruku). Potrafi\u0105 \u201enaprawi\u0107\u201d zerwan\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 na p\u0142ytce drukowanej o grubo\u015bci u\u0142amka w\u0142osa. To kluczowe przy produkcji zaawansowanej elektroniki, \u017ceby nie wyrzuca\u0107 drogich podzespo\u0142\u00f3w do kosza.<\/li>\n \t<li><strong>Azotek Galu (GaN):<\/strong> Polska ma \u015bwietn\u0105 histori\u0119 bada\u0144 nad tym materia\u0142em (Instytut Wysokich Ci\u015bnie\u0144 PAN). To materia\u0142 przysz\u0142o\u015bci do \u0142adowarek i radar\u00f3w (lepszy ni\u017c krzem). Niestety, troch\u0119 przespali\u015bmy komercjalizacj\u0119 na masow\u0105 skal\u0119, ale wiedz\u0119 mamy.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Sprawa Fabryki Intela pod Wroc\u0142awiem (Mi\u0119kinia)<\/strong><\/h3>\nTo mia\u0142 by\u0107 nasz bilet do pierwszej ligi. Intel mia\u0142 wybudowa\u0107 Zak\u0142ad Integracji i Testowania P\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Co to daje:<\/strong> To nie jest produkcja wafla (jak TSMC), ale <strong>pakowanie<\/strong> (packaging). To ostatni, kluczowy etap \u2013 wzi\u0119cie krzemu i zamkni\u0119cie go w czarnej obudowie.<\/li>\n \t<li><strong>Status:<\/strong> <strong>Wstrzymane.<\/strong> Intel wpad\u0142 w gigantyczne k\u0142opoty finansowe (przegrywa z AI i TSMC) i zamrozi\u0142 budow\u0119 na 2 lata.<\/li>\n \t<li><strong>Wniosek:<\/strong> To pokazuje nasz\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107. Jeste\u015bmy zale\u017cni od kondycji jednej ameryka\u0144skiej korporacji. Je\u015bli Intel kaszle, Polska dostaje kataru.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. Jak mo\u017cemy si\u0119 \u201eprzeciwstawi\u0107\u201d lub uniezale\u017cni\u0107?<\/strong><\/h3>\nNie mamy szans w walce na si\u0142\u0119 (nie zbudujemy fabryki za 20 mld dolar\u00f3w). Nasz\u0105 szans\u0105 jest <strong>spryt i specjalizacja<\/strong>.\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Strategia \u201ePolskiej Szpilki\u201d:<\/strong><\/h4>\nZamiast bi\u0107 si\u0119 z Nvidi\u0105, musimy robi\u0107 to, co ASML robi\u0142 30 lat temu \u2013 znale\u017a\u0107 niszowy, trudny element, bez kt\u00f3rego gigant nie mo\u017ce \u017cy\u0107.\n<ol class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Fotonika:<\/strong> Polska ma \u015bwietnych naukowc\u00f3w od laser\u00f3w i \u015bwiat\u0142owod\u00f3w. Mo\u017cemy sta\u0107 si\u0119 zag\u0142\u0119biem produkcji czip\u00f3w fotonicznych (szybszych, energooszcz\u0119dnych). Tu karty nie s\u0105 jeszcze rozdane.<\/li>\n \t<li><strong>Dual-Use (Wojsko):<\/strong> Mamy wojn\u0119 za granic\u0105. Polska zbrojeni\u00f3wka (WB Electronics) robi \u015bwietne drony (FlyEye) i systemy zarz\u0105dzania walk\u0105 (Topaz). Mo\u017cemy budowa\u0107 w\u0142asne, wyspecjalizowane czipy do dron\u00f3w i rakiet, uniezale\u017cniaj\u0105c si\u0119 od Chin.<\/li>\n \t<li><strong>IDEAS NCBR i Kampus AI:<\/strong> Musimy zatrzyma\u0107 ludzi. Powsta\u0142a inicjatywa (ostatnio g\u0142o\u015bna przez zawirowania kadrowe), by stworzy\u0107 w Polsce silny o\u015brodek badawczy AI, kt\u00f3ry p\u0142aci naukowcom rynkowe stawki, \u017ceby nie uciekali do Google w Zurychu czy Doliny Krzemowej. Je\u015bli to zepsujemy, staniemy si\u0119 na zawsze tylko \u201emontowni\u0105 kodu\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie: Czy jeste\u015bmy wasalem?<\/strong><\/h3>\nTechnologicznie \u2013 tak. Jeste\u015bmy pod\u0142\u0105czeni do kropl\u00f3wki z USA (soft, patenty) i Azji (produkcja sprz\u0119tu).\n\nAle kapita\u0142 ludzki mamy na poziomie mocarstwa.\n\nNajwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla nas?\n\nTo, \u017ce staniemy si\u0119 \u201eCyfrow\u0105 Koloni\u0105\u201d. B\u0119dziemy pisa\u0107 \u015bwietny kod i projektowa\u0107 cz\u0119\u015bci do maszyn, ale zyski (mar\u017ca) b\u0119d\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107 do centrali w Santa Clara, a nam zostanie satysfakcja i pensja, kt\u00f3ra jest wysoka dla nas, ale \u015bmiesznie niska dla korporacji z USA.\n<h2 class=\"wp-block-heading\">To pokazuje ciekawy obraz tego, jak niesamowita jest techbnologia, ale te\u017c jak niebezpieczny jest guzik \u201ewy\u0142\u0105cz\u201d dla tej technologii.<\/h2>\nMasz racj\u0119, guzik \u201ewy\u0142\u0105cz\u201d w tej bran\u017cy to nie jest czerwony przycisk na biurku prezydenta, ale raczej zakr\u0119cenie kurka z chemikaliami albo aktualizacj\u0105 oprogramowania.\n\nJe\u015bli chodzi o <strong>BRICS<\/strong> (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA + nowi cz\u0142onkowie jak ZEA, Iran, Egipt), to <strong>bez \u015bciemy<\/strong>: to nie jest sojusz technologiczny. To nie jest \u201eanty-NATO\u201d, kt\u00f3re zbuduje w\u0142asny komputer. To grupa pa\u0144stw o sprzecznych interesach, kt\u00f3re \u0142\u0105czy jedno: chc\u0105 zmieni\u0107 zasady gry, bo czuj\u0105 si\u0119 oszukane przez Zach\u00f3d.\n\nW \u015bwiecie chip\u00f3w BRICS odgrywa rol\u0119 <strong>\u201eW\u0142adc\u00f3w Tablicy Mendelejewa\u201d<\/strong>. Nie maj\u0105 technologii produkcji (poza Chinami), ale siedz\u0105 na surowcach, bez kt\u00f3rych Dolina Krzemowa nie istnieje.\n\nOto brutalna analiza zale\u017cno\u015bci BRICS w tej uk\u0142adance:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Chiny i Rosja: Ma\u0142\u017ce\u0144stwo z rozs\u0105dku (z wyra\u017an\u0105 dominacj\u0105)<\/strong><\/h3>\nW temacie chip\u00f3w Rosja przesta\u0142a by\u0107 mocarstwem, a sta\u0142a si\u0119 klientem wasalnym.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Rosja (Mikron i Angstrem):<\/strong> Rosyjskie fabryki czip\u00f3w (jak Mikron) technologicznie tkwi\u0105 w okolicach lat 2005-2010 (procesy 90nm, 65nm). Nie s\u0105 w stanie wyprodukowa\u0107 procesora do nowoczesnego drona czy smartfona.<\/li>\n \t<li><strong>Uk\u0142ad:<\/strong> Rosja daje surowce (gaz, ropa) i przestrze\u0144 geopolityczn\u0105, a Chiny daj\u0105 elektronik\u0119.<\/li>\n \t<li><strong>Problem:<\/strong> Chiny nie daj\u0105 Rosji najnowszych zabawek. Daj\u0105 im to, co zbywa, albo to, co jest \u201ewystarczaj\u0105co dobre\u201d do pralek i prostych rakiet, ale nie ryzykuj\u0105 sankcji USA dla ratowania rosyjskiego sektora high-tech. Rosja sta\u0142a si\u0119 \u201e\u015bmietnikiem technologicznym\u201d dla chi\u0144skiego sprz\u0119tu drugiej kategorii.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Prawdziwa bro\u0144 BRICS: Tablica Mendelejewa (Surowce)<\/strong><\/h3>\nTo jest ten moment, gdzie Zach\u00f3d ma mi\u0119kkie podbrzusze. Maszyny ASML i projekty Nvidii s\u0105 niczym, je\u015bli nie masz z czego ich zbudowa\u0107. A BRICS kontroluje pierwiastki.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Pallad (Rosja\/RPA):<\/strong> Rosja i RPA odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiatowego wydobycia palladu. Jest niezb\u0119dny do produkcji czip\u00f3w (u\u017cywany w procesie pokrywania styk\u00f3w) i w katalizatorach. Bez rosyjskiego palladu \u0142a\u0144cuchy dostaw trzeszcz\u0105.<\/li>\n \t<li><strong>Neon (Rosja\/Ukraina):<\/strong> To paradoks wojny. Do laser\u00f3w w maszynach litograficznych potrzebny jest gaz szlachetny \u2013 neon. Przed wojn\u0105 Ukraina oczyszcza\u0142a neon, kt\u00f3ry by\u0142 produktem ubocznym rosyjskich hut stali. Wojna rozwali\u0142a ten \u0142a\u0144cuch, zmuszaj\u0105c Zach\u00f3d do szukania neonu w Chinach (uzale\u017cnienie ro\u015bnie).<\/li>\n \t<li><strong>Gal i German (Chiny):<\/strong> W 2023 Chiny wprowadzi\u0142y ograniczenia eksportowe na te dwa metale. S\u0105 kluczowe dla czip\u00f3w wojskowych, radar\u00f3w i szybkich \u0142adowarek. To by\u0142 sygna\u0142 ostrzegawczy: \u201eMo\u017cemy wam to odci\u0105\u0107\u201d.<\/li>\n \t<li><strong>Niob (Brazylia):<\/strong> Brazylia ma monopol na niob (ok. 90% zasob\u00f3w). Jest kluczowy w nadprzewodnikach i superstopach.<\/li>\n<\/ul>\n<strong>Wniosek:<\/strong> BRICS nie mo\u017ce zbudowa\u0107 szybszego komputera, ale mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce budowa ameryka\u0144skiego komputera b\u0119dzie 5 razy dro\u017csza i potrwa 2 lata d\u0142u\u017cej.\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Indie: Ko\u0144 Troja\u0144ski w BRICS (Gra na dwa fronty)<\/strong><\/h3>\nTo jest najciekawszy gracz, kt\u00f3ry rozsadza BRICS od \u015brodka w kwestii technologii.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Fakty:<\/strong> Indie s\u0105 w BRICS, ale nienawidz\u0105 si\u0119 z Chinami (maj\u0105 konflikty graniczne i bij\u0105 si\u0119 o dominacj\u0119 w Azji).<\/li>\n \t<li><strong>Strategia Indii:<\/strong> Indie m\u00f3wi\u0105 USA: \u201eChcecie uciec z produkcj\u0105 z Chin? Chod\u017acie do nas!\u201d.<\/li>\n \t<li><strong>Efekt:<\/strong> Apple przenosi produkcj\u0119 iPhone\u2019\u00f3w do Indii. Micron buduje tam fabryk\u0119 czip\u00f3w. Indie chc\u0105 zaj\u0105\u0107 miejsce Chin jako \u201efabryka \u015bwiata\u201d dla Zachodu.<\/li>\n \t<li>Dlatego w BRICS nigdy nie b\u0119dzie sp\u00f3jnej strategii technologicznej \u2013 Indie nie zgodz\u0105 si\u0119 na nic, co wzmacnia Chiny. Indie graj\u0105 w \u201eFriendshoring\u201d z USA.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. ZEA (Emiraty): Portfel bez dna<\/strong><\/h3>\nNowy cz\u0142onek BRICS. Zjednoczone Emiraty Arabskie robi\u0105 to, co potrafi\u0105 najlepiej \u2013 kupuj\u0105 wp\u0142ywy.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li>Zbudowali firm\u0119 <strong>G42<\/strong> (gigant AI).<\/li>\n \t<li>Pocz\u0105tkowo wsp\u00f3\u0142pracowali z Chinami, ale USA tupn\u0119\u0142y nog\u0105. Microsoft zainwestowa\u0142 w G42 1,5 miliarda dolar\u00f3w pod warunkiem, \u017ce Emiraty wyrzuc\u0105 chi\u0144ski sprz\u0119t (Huawei) ze swoich serwerowni.<\/li>\n \t<li>ZEA wybra\u0142y technologi\u0119 USA, b\u0119d\u0105c w BRICS. To pokazuje, \u017ce \u201esojusz\u201d jest fikcj\u0105, gdy w gr\u0119 wchodzi dost\u0119p do Nvidii H100.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. Pu\u0142apka \u201eLegacy Chips\u201d (Stare, ale jare)<\/strong><\/h3>\nTo jest temat rzadko poruszany, a kluczowy. Podczas gdy USA i Nvidia bij\u0105 si\u0119 o AI (3nm), Chiny (lider BRICS) masowo buduj\u0105 fabryki <strong>starych czip\u00f3w<\/strong> (28nm i starsze).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Dlaczego?<\/strong> To czipy do samochod\u00f3w, lod\u00f3wek, sterownik\u00f3w przemys\u0142owych, zbrojeni\u00f3wki.<\/li>\n \t<li><strong>Zagro\u017cenie:<\/strong> Chiny mog\u0105 zala\u0107 rynek tanimi, starszymi czipami, doprowadzaj\u0105c do bankructwa zachodnich producent\u00f3w tego typu (jak GlobalFoundries czy europejskie STMicro).<\/li>\n \t<li>Je\u015bli Zach\u00f3d straci zdolno\u015b\u0107 produkcji \u201ezwyk\u0142ych\u201d czip\u00f3w, b\u0119dziemy mieli super AI, ale nie b\u0119dziemy mieli czym sterowa\u0107 silnikiem w Oplu czy Toyocie bez zgody Chin. To realna strategia dominacji rynkowej BRICS.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie: Czy BRICS to zagro\u017cenie dla Nvidii?<\/strong><\/h3>\nTechnologicznie \u2013 <strong>nie<\/strong>. Nie maj\u0105 szans w najbli\u017cszej dekadzie stworzy\u0107 konkurencji dla Nvidii czy TSMC.\n\nZagro\u017ceniem jest szanta\u017c surowcowy.\n\nScenariusz, w kt\u00f3rym Chiny blokuj\u0105 eksport galu, a Rosja palladu, to koszmar logistyczny dla Intela i Nvidii. Ale to bro\u0144 obosieczna \u2013 je\u015bli to zrobi\u0105, Zach\u00f3d przestanie kupowa\u0107 cokolwiek innego, a gospodarki BRICS (poza Indiami) potrzebuj\u0105 dolar\u00f3w jak tlenu.\n\nTo nie jest \u201eZimna Wojna 2.0\u201d. To raczej \u201eZimny Handel\u201d, gdzie ka\u017cdy trzyma pistolet przy g\u0142owie partnera, ale wszyscy siedz\u0105 przy tym samym stole, bo musz\u0105.\n<h1 class=\"wp-block-heading\">NAST\u0118PCA \u2013 B200 BLACKWELL<\/h1>\nW \u015bwiecie AI czas p\u0142ynie inaczej. H100 (architektura Hopper) mia\u0142 premier\u0119 w 2022 roku. W tej bran\u017cy to prawie wieczno\u015b\u0107. Obecnie H100 jest \u201ewo\u0142em roboczym\u201d, ale na szczycie \u0142a\u0144cucha pokarmowego s\u0105 ju\u017c nowsze bestie \u2013 zar\u00f3wno od samej Nvidii, jak i od konkurencji.\n\nOto co jest pot\u0119\u017cniejsze od H100:\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Nast\u0119pca tronu: Nvidia B200 \u201eBlackwell\u201d<\/strong><\/h3>\nTo jest ten uk\u0142ad, na kt\u00f3ry teraz wszyscy czekaj\u0105 i za kt\u00f3ry rz\u0105dy s\u0105 gotowe zabija\u0107. Jensen Huang pokaza\u0142 go w marcu 2024.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Co to jest:<\/strong> To w\u0142a\u015bciwie dwa czipy sklejone w jeden (dzi\u0119ki technologii chiplet\u00f3w), kt\u00f3re system widzi jako jeden procesor.<\/li>\n \t<li><strong>Dlaczego lepszy od H100?<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Moc:<\/strong> Nvidia deklaruje, \u017ce w niekt\u00f3rych zadaniach AI (zw\u0142aszcza we <em>wnioskowaniu<\/em>, czyli dzia\u0142aniu modelu, a nie treningu) jest do <strong>30 razy szybszy<\/strong> ni\u017c H100.<\/li>\n \t<li><strong>Pami\u0119\u0107:<\/strong> Ma 192 GB super-szybkiej pami\u0119ci HBM3e (H100 ma \u201etylko\u201d 80 GB).<\/li>\n \t<li><strong>Koszt energii:<\/strong> Zu\u017cywa 25 razy mniej energii przy wykonywaniu tych samych zada\u0144 co H100.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n \t<li><strong>Dost\u0119pno\u015b\u0107:<\/strong> Dopiero wchodzi do masowej produkcji i trafia do najwi\u0119kszych graczy (Google, Meta, Microsoft).<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. \u201eLifting\u201d Kr\u00f3la: Nvidia H200<\/strong><\/h3>\nZanim Blackwell (B200) trafi pod strzechy, Nvidia wypu\u015bci\u0142a H200.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Co to jest:<\/strong> To \u201epodrasowany\u201d H100. Architektura ta sama, ale zmieniono pami\u0119\u0107.<\/li>\n \t<li><strong>G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica:<\/strong> H100 ma 80GB pami\u0119ci, H200 ma <strong>141GB<\/strong>.<\/li>\n \t<li><strong>Dlaczego to wa\u017cne?<\/strong> Modele AI (jak GPT-4) s\u0105 gigantyczne. Je\u015bli masz wi\u0119cej pami\u0119ci na jednej karcie, nie musisz \u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 dw\u00f3ch kart, \u017ceby model si\u0119 zmie\u015bci\u0142. To drastycznie przyspiesza dzia\u0142anie modelu (GPT odpowiada szybciej). To obecnie najpot\u0119\u017cniejszy uk\u0142ad <em>realnie dost\u0119pny<\/em> w szerszej sprzeda\u017cy.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Czerwona Bestia: AMD Instinct MI300X<\/strong><\/h3>\nTo jest ten uk\u0142ad, o kt\u00f3rym wspomina\u0142em wcze\u015bniej \u2013 jedyny realny konkurent H100 spoza stajni Nvidii.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>W czym jest lepszy?<\/strong> W \u201esurowych cyferkach\u201d.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Pami\u0119\u0107:<\/strong> Ma <strong>192 GB<\/strong> pami\u0119ci (H100 ma 80 GB).<\/li>\n \t<li><strong>Przepustowo\u015b\u0107:<\/strong> Dane p\u0142yn\u0105 w nim szybciej (5.3 TB\/s vs 3.3 TB\/s w H100).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n \t<li><strong>Werdykt:<\/strong> Je\u015bli masz w\u0142asny zesp\u00f3\u0142 programist\u00f3w, kt\u00f3ry ogarnie software (ROCm zamiast CUDA), to ten chip w wielu zadaniach <strong>zjada H100 na \u015bniadanie<\/strong> pod wzgl\u0119dem stosunku ceny do wydajno\u015bci. Microsoft i Meta kupuj\u0105 go masowo jako alternatyw\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. \u201eDziwad\u0142o\u201d: Cerebras WSE-3<\/strong><\/h3>\nTo jest kategoria sama dla siebie. H100 jest wielko\u015bci d\u0142oni. Cerebras WSE-3 jest wielko\u015bci <strong>pizzy<\/strong>.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Koncept:<\/strong> Zamiast wycina\u0107 ma\u0142e czipy z wafla krzemowego, oni bior\u0105 <strong>ca\u0142y wafel<\/strong> i robi\u0105 z niego jeden gigantyczny procesor.<\/li>\n \t<li><strong>Moc:<\/strong> Ma <strong>4 biliony tranzystor\u00f3w<\/strong> (H100 ma \u201ezaledwie\u201d 80 miliard\u00f3w). Posiada 900 000 rdzeni AI.<\/li>\n \t<li><strong>Zastosowanie:<\/strong> To nie jest karta, kt\u00f3r\u0105 wsadzisz do serwera. To kompletny system dla wojska, firm farmaceutycznych czy do symulacji pogody. W specyficznych zadaniach bije klaster z\u0142o\u017cony z setek H100, bo nie ma op\u00f3\u017anie\u0144 w przesy\u0142aniu danych mi\u0119dzy kartami \u2013 wszystko dzieje si\u0119 na jednym kawa\u0142ku krzemu.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. Google Trillium (TPU v6)<\/strong><\/h3>\nGoogle nie sprzedaje swoich chip\u00f3w, ale w\u0142a\u015bnie og\u0142osi\u0142 6. generacj\u0119 swojego TPU (o nazwie kodowej Trillium).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n \t<li><strong>Wydajno\u015b\u0107:<\/strong> Google twierdzi, \u017ce jest 4.7x szybszy od poprzednika (TPU v5e).<\/li>\n \t<li><strong>Cel:<\/strong> Google stworzy\u0142 go specjalnie po to, \u017ceby modele Gemini dzia\u0142a\u0142y szybciej i taniej ni\u017c na H100 konkurencji. Je\u015bli u\u017cywasz us\u0142ug Google Cloud, to w praktyce korzystasz z czego\u015b, co w ich ekosystemie jest wydajniejsze ni\u017c H100.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie \u2013 Co jest \u201eKr\u00f3lem\u201d?<\/strong><\/h3>\nNa papierze i w testach laboratoryjnych: <strong>Nvidia B200 Blackwell<\/strong>. To absolutny potw\u00f3r, kt\u00f3ry na nowo definiuje, co jest mo\u017cliwe.\n\nJednak H100 wci\u0105\u017c jest \u201ez\u0142otym standardem\u201d dost\u0119pno\u015bci. B200 jest jak najnowsze Ferrari, kt\u00f3re dopiero wyje\u017cd\u017ca z fabryki w limitowanej liczbie, podczas gdy H100 to Porsche 911 \u2013 te\u017c super, drogie, ale ju\u017c je wida\u0107 na ulicach.\n\nTen artyku\u0142 powinien Ci da\u0107 sporo do my\u015blenia, je\u015bli chodzi o przejmowanie si\u0119 wszelkimi \u201ebzdurami\u201d politycznymi. Technologia idzie do przodu. Inzynierowie z Polski s\u0105 i b\u0119d\u0105 najlepsi a Wy m\u0142odzie\u017cy nie prze\u015bpijcie swojej szansy na bycie najlepszym.\n\nApel do polskiego Rz\u0105du! Tw\u00f3rzcie prawdziwe miejsca dost\u0119pu do technologii i rozwoju wynalazk\u00f3w! CITy niech stan\u0105 si\u0119 mocno strze\u017conymi punktami wymiany technologicznej pomi\u0119dzy biznesem a nauk\u0105!\n\nZdrawIAm!\nMariusz Brandt\n\n<hr \/>\n\n<h3>FAQ &#8211; Sytuacja na rynku chip\u00f3w AI to obecnie Gra o Tron w wersji krzemowej. Nvidia siedzi na \u017celaznym tronie, ale coraz wi\u0119cej rod\u00f3w chce j\u0105 stamt\u0105d zrzuci\u0107. Czyli o technologii, wp\u0142ywach, globalnej polityce i miejscu Polski w rozwoju technologicznym \u015bwiata!<\/h3>\n<strong>Jakie s\u0105 najwa\u017cniejsze wnioski z tego artyku\u0142u?<\/strong> Skupienie si\u0119 na potrzebach klienta i adaptacja do zmieniaj\u0105cych si\u0119 technologii to fundament sukcesu.","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aktualizacja \u00b7 listopad 2026 Przewr\u00f3t na szczycie Nvidii, panika na gie\u0142dzie i nowe rozdanie w krzemowej wojnie AI Od autora: \u015bwiat AI zmienia si\u0119 szybciej ni\u017c intrygi w Kr\u00f3lewskiej Przystani. Zanim przejdziesz do mojej pierwotnej analizy poni\u017cej, poznaj fakty z ostatnich dni i miesi\u0119cy \u2014 bo na szczycie krzemowego imperium w\u0142a\u015bnie dosz\u0142o do trz\u0119sienia ziemi.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60039,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[546,547,548,549,544],"tags":[],"class_list":["post-60038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analityka","category-branding","category-budzet","category-leadership","category-marketing","category-546","category-547","category-548","category-549","category-544","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60038"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60663,"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60038\/revisions\/60663"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mariuszbrandt.pl\/?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}